یعنی چه
مهابة به حالتی از بزرگی، جلال و سنگینی شخصیت اطلاق میشود که در دل بیننده یا شنونده، نوعی ترس محترمانه و تعظیم ایجاد میکند؛ ترسی که ناشی از عظمت و وقار است، نه از آزار و اذیت.
تلفظ
این واژه در زبان عربی به صورت مَهابَة (mahāba) تلفظ میشود و در زبان فارسی معمولاً به صورت مَهابَت (mahābat) به کار میرود.
در جدول
در کلمات متقاطع، واژه «مهابة» یا «مهابت» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون ابهت، بزرگی، شکوه و ترس محترمانه کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، از واژگانی که مفاهیم بزرگی، ابهت و احترام بالا را میرسانند استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی است و در این زبان برای توصیف ویژگی فرمانروایان، بزرگان و شخصیتهای باابهت به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این کلمه شامل واژههایی چون شکوه، بزرگی، سنگینی، وقار و ابهت است که در ادبیات رسمی فارسی به وفور استفاده میشوند.
در قرآن
خود واژه «مهابة» یا مشتقات مستقیم آن از ریشه (ه-ی-ب) در متن قرآن کریم ذکر نشده است. با این حال، مفاهیم قرآنی نزدیک به آن مانند «جلال»، «وقار»، «خشیت» و «رهبة» که نشاندهنده عظمت پروردگار و ترس خاشعانه بنده است، به طور گسترده دیده میشوند؛ همچنین این واژه در احادیث و ادعیه معتبر کاربرد فراوان دارد.
جمعبندی و توضیح کامل مهابة
واژه «مهابة» (که در فارسی بیشتر به صورت مهابت رایج است) یک مفهوم عمیق اخلاقی، روانی و اجتماعی را بیان میکند. این کلمه به معنای اقتدار، شکوه و بزرگیِ ویژهای است که در رفتار، گفتار یا منش یک فرد وجود دارد و باعث میشود دیگران در برابر او احساس خشوع و احترام توام با هراس داشته باشند. ریشه این واژه عربی (ه-ی-ب) بوده و با کلماتی چون هیبت و مهیب همخانواده است.
در فرهنگ معنوی و نمادشناسی، مهابت نماد صلابت، استواری و اصالت شخصیت است؛ پدیدهای مانند کوه یا نمادی مانند شیر در ادبیات، مظهر این ویژگی به شمار میروند. این حالت کاملاً با ترس منفی ناشی از ظلم یا وحشت متفاوت است و منشأ آن جلالت قدر و سنگینی روح است.
اگرچه خود این واژه در متن قرآن مجید به کار نرفته، اما در ادعیه اسلامی (مانند دعای کمیل) به عنوان یکی از پوششها و عطایای الهی به بندگان خاص یاد شده است و در ادبیات فارسی نیز نشانهای از حشمت، سلطنت و بزرگیِ ستودنی به حساب میآید.