یعنی چه
دیار ثمود به معنی اقامتگاه، ویرانهها و قلمرو قبیله باستانی ثمود است. واژه دیار جمع دار به معنی خانه و سرزمین است و ثمود نام قومی است که در شمال غربی شبهجزیره عربستان (منطقه حجر یا مدائن صالح) زندگی میکردند و به خاطر مهارت در تراشیدن کوهها و ساختن خانههای صخرهای مشهور بودند.
تلفظ
این عبارت به صورت دِیارِ ثَمُود (با کسر دال در دیار، فتح ثاء و ضم میم در ثمود) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ به عنوان محل سکونت قوم صالح یا سرزمین ثمودیان میتواند خود عبارت «دیار ثمود» با ۸ حرف، یا واژههای مرتبطی چون «مدائن صالح» و «حجر» باشد.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و ترجمههای تاریخی برای اشاره به این واژه از ترکیبات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این عبارت است، از همین تعابیر برای اشاره به ویرانهها و خانههای این قوم استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی آن عبارتند از: خانههای قوم ثمود، ویرانههای ثمود، سرزمین ثمودیان، و آثار باقیمانده از قوم صالح.
در قرآن
نام قوم ثمود ۲۶ بار در قرآن کریم آمده است. قرآن آنها را جانشینان قوم عاد معرفی میکند که در دشتها کاخ میساختند و در دل کوهها خانههای امن میتراشیدند. در سوره حجر از آنها با عنوان «اصحاب الحجر» یاد شده و به عاقبت شوم و خالی شدن دیارشان پس از تکذیب حضرت صالح (ع) و کشتن ناقه صالح اشاره شده است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات دینی، دیار ثمود مظهر و نماد تمدنهای پیشرفته و قدرتمندی است که به جای شکرگزاری، دست به طغیان و ستم زدند. این دیار نماد عبرت تاریخی است؛ نشاندهنده اینکه حتی مستحکمترین خانههای سنگی در دل کوه نیز نمیتوانند مانع از عذاب و سقوط در برابر قانون اخلاقی و الهی شوند.
جمعبندی و توضیح کامل دیار ثمود
عبارت «دیار ثمود» به سرزمین، خانهها و قلمرو قبیله باستانی ثمود اشاره دارد؛ قومی از اعراب بائده که در منطقه حِجْر (مدائن صالح امروزی در شمال غربی عربستان) سکونت داشتند. این قوم به دلیل مهارت بینظیرشان در بریدن صخرهها و تراشیدن خانههای مجلل در دل کوهها شهرت داشتند، اما به دلیل نافرمانی از دعوت حضرت صالح (ع) و پی کردن ناقه معجزهآسا، گرفتار صیحه آسمانی و زلزله شدند و تمدنشان به کلی نابود شد.
در متون لغوی، «دیار» ترکیب جمع واژه دار به معنی خانه و وطن است و «دیار ثمود» در اصطلاح تفسیری و ادبی بیشتر به ویرانههای باقیمانده از این قوم اشاره دارد. نام ثمود ۲۶ بار در قرآن ذکر شده و سرگذشت آنان به عنوان یک درس عبرت بزرگ مطرح گردیده است.
امروزه این عبارت در ادبیات و فرهنگ اسلامی، نماد زوال قدرتهای مادی، عاقبت طغیان و کفران نعمت است؛ یادآور این حقیقت که جلوههای باشکوه معماری و دژهای مستحکم کوهستانی نیز توانایی مقابله با اراده و سنتهای الهی را ندارند.