یعنی چه
این واژه در متون قدیمی برای توصیف نوعی سنگ گرانبها با خطوط موازی و منظم به کار میرفته است. به دلیل تضاد رنگی شدید رگههای سفید و سیاه و شباهت چشمگیر نقوش آن به چشم، بسیار ارزشمند شمرده میشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح حرف اول (ب) و سکون حرف دوم (ق) به صورت بَقرانی است.
در جدول
در سؤالات جدول کلمات متقاطع، اگر به دنبال مرغوبترین نوع سنگ جزع یا سنگی قیمتی با این مشخصات و تعداد حروف باشید، پاسخ بقرانی است.
به انگلیسی
برای این ترکیب خاص معادل یککلمهای دقیقی در انگلیسی وجود ندارد، اما به طور عام از واژههای مربوط به سنگ عقیق نواری و اونیکس استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی و کتابهای کهن مانند آثار ابوریحان بیرونی، این سنگ دقیقاً با عنوان الجزع البقرانی توصیف شده است.
به فارسی
در برگردان و توصیف فارسی امروزی، میتوان آن را عقیق نواری یا سنگ جزع مرغوب و لایهلایه نامید که دارای خطوط مستقیم و منظم است.
در قرآن
عین کلمه بقرانی در متن قرآن مجید به کار نرفته است؛ با این حال، ریشه لغوی آن یعنی «بَقَر» در قالب کلماتی چون «البقرة» (به معنی گاو ماده) در قرآن کریم مشهود است.
نماد چیست
در ادبیات کهن و سنتهای جواهرشناسی، بقرانی به عنوان نماد خیرهکنندگی، ارزش بالا و شباهت نقوش طبیعی به چشم (به دلیل تضاد رنگی سفید و سیاه) شناخته میشده است.
جمعبندی و توضیح کامل بقرانی
واژه «بقرانی» یک کلمه عمومی در زبان فارسی روزمره نیست، بلکه اصطلاحی تخصصی و قدیمی در حوزه جواهرشناسی و کانیشناسی کهن است. این کلمه به عنوان صفت یا مضافالیه برای سنگ «جزع» به کار میرفته و اشاره به نوعی عقیق نواری، بسیار مرغوب و شفاف دارد که دارای خطوط موازی و منظم سفید و سیاه بوده است.
ریشه این واژه عربی و از کلمه «بَقَر» گرفته شده است؛ چرا که متون کهن (مانند آثار ابوریحان بیرونی) ذکر کردهاند که نقوش و تضاد رنگی چشمگیر این سنگ به چشمهای برخی گاوها شباهت داشته است. خود این واژه در قرآن نیامده، ولی ریشه آن پدیدآورنده نام بزرگترین سوره قرآن (بقره) است.
امروزه در حل جدول یا بررسی متون کهن ادبی، بقرانی معادل سنگ قیمتی، سنگ جزع یمانی یا عقیق راهراهِ بسیار ارزشمند در نظر گرفته میشود و نمادی از زیبایی ساختار طبیعی و مرغوبیت فوقالعاده سنگهای قیمتی به شمار میرود.