یعنی چه
این عبارت یک ترکیب عطفی و اصطلاحی در زبان فارسی است که فراتر از معنای تحتاللفظی واژههایش، برای توصیف وضعیتهای بحرانی، ناامیدی مطلق، سیهروزی و آسیبدیدگی شدید به کار میرود. در ادبیات کلاسیک به پدیدههای بیمقدار، نادلپذیر و پر از رنج نیز اطلاق شده است.
تلفظ
واژه اول «کور» با واو مجهول یا کشیده و واژه دوم «کَبود» با فتح کاف تلفظ میشود و حرف عطف «و» میان آنها قرار میگیرد.
در جدول
در سؤالات جدول کلمات متقاطع، این ترکیب معمولاً به عنوان پاسخ برای واژههایی چون «ناقص و رسوا»، «زشت و نادلپذیر» یا «وضعیت پرآفت و آسیبدیده» با تعداد ۸ حرف کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، میتوان از معادلهای فوق برای رساندن مفهوم آسیبدیدگی شدید یا تیرهبختی استفاده کرد.
به ترکی
در زبان ترکی برای رساندن عمق کنایه این اصطلاح، ترکیبهای مربوط به پریشانی و نقص تعبیر مناسبتری هستند.
به فارسی
مترادفهای اصیل این ترکیب در زبان فارسی شامل واژگانی چون سیهروز، پرآفت، بدحال، بدبخت و حرمانزده است که همگی بر شدت تباهی و ناکامی دلالت دارند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و کلاسیک (مانند اشعار مولانا)، این تعبیر نمادی از جهل، بیمقداری و زشتی هستی مادی در برابر نور و کمال الهی است. همچنین نمادی از نابینایی باطنی و گمراهی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل کور و کبود
اصطلاح «کور و کبود» یکی از تعبیرات و کنایات زیبای زبان فارسی کهن است که بیشتر در آثار کلاسیک، بهویژه در مثنوی معنوی و دیوان شمس مولانا به کار رفته است. این ترکیب از دو واژه «کور» (به معنی نابینا یا تاریک) و «کبود» (به معنی رنگ نیلگون و کنایه از ماتم و ضربدیدگی) تشکیل شده که در کنار هم، مفهومی فراتر از معنای لغوی ساخته و برای شدتبخشی به مفهوم نقص، رسوایی و تباهی استفاده میشوند.
این عبارت اگرچه به صورت مستقیم در قرآن کریم نیامده، اما از نظر مفهوم با واژههایی نظیر «خاسر» (زیانکار) و تمثیلهای نابینایی باطنی قرابت دارد. از مصادیق بارز برجستگی آن در شعر فارسی میتوان به بیت معروف مولانا اشاره کرد: «چیست هستی پیش او کور و کبود / گر نبودی کور زو بگداختی» که در آن جهان مادی را در برابر عظمت الهی، زشت و بیمقدار جلوه میدهد.
در کاربردهای امروزی و حل جدول، این کلمه به عنوان گزینهای هشتحرفی برای توصیف وضعیتهای بحرانی، تیرهبختی، بدحالی و ناکامی مطلق شناخته میشود و بازتابدهنده بار معنایی منفیِ همراه با آفت و آسیب شدید است.