یعنی چه
این عبارت یک صفت مرکب و تعبیر کنایی عربی قدیمی است و به کسی اطلاق میشود که دامانش از گناه یا اتهامی پاک است و هیچگونه ارتباط یا مسئولیتی در قبال یک ماجرای منفی ندارد.
تلفظ
این ترکیب از دو بخش «ابن» (به کسر الف و سکون ب) و «خلاوه» (به فتح خ و الف مدّی) تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ مد نظر در جدول برای شرح «بیگناه در امری» یا واژه ۸ حرفی عربی به این معنا، «ابن خلاوه» است. همچنین کلمه «خلاوه» به تنهایی در متون فارسی به معنای حیران و سرگشته نیز به کار رفته است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم پاک بودن از اتهام یا عدم دخالت در یک موضوع، از تعابیری مانند بیگناه یا بَری از مسئولیت استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح معروف «أَنَا مِنْ هَذَا الْأَمْرِ فَالِجُ بْنُ خَلَاوَةَ» به کار میرود که به معنای دوری کامل فرد از یک جریان یا اتهام است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این اصطلاح شامل واژگانی چون بیگناه، تبرئهشده، پاک، بیارتباط با جرم و منزه از تقصیر است. البته واژه «خلاوه» به تنهایی در ادبیات فارسی (مانند اشعار مولوی) به معنی سرگشته، حیران و دنگ نیز کاربرد داشته است.
در قرآن
عبارت ترکیبی «ابن خلاوه» به این شکل خاص در قرآن کریم به کار نرفته است. با این حال، ریشه اصلی آن یعنی «خلو» که به معنای خالی شدن، رهایی یا فارغ بودن است، در واژههای دیگری نظیر «خَلَا» یا «خَلَاء» در آیات قرآن مشاهده میشود.
نماد چیست
این عبارت در ادبیات سنتی و اصطلاحات کهن، نماد تبرئه شدن ناگهانی، پاکی دامان از آلودگیهای محیطی و قطع کامل رابطه ذهنی و عملی با یک جرم یا مسئولیت منفی است.
جمعبندی و توضیح کامل ابن خلاوه
عبارت «ابن خلاوه» یک ترکیب کنایی و صفت مرکب عربی است که در متون کهن و ضربالمثلهای قدیمی به کار میرفته است. این واژه کنایه از فردی دارد که از یک اتهام، جرم یا ماجرای ناخوشایند کاملاً بَری، بیگناه و بیارتباط است. ریشه این کلمه به واژه عربی «خلو» بازمیگردد که نشاندهنده خالی و فارغ بودن دامان فرد از هرگونه تقصیر است.
در فرهنگ لغات فارسی مانند دهخدا، علاوه بر این ترکیب عربی، واژه «خلاوه» به تنهایی نیز معنا شده است که در اشعار کهن (نظیر اشعار مولانا) به معنای حیران، سراسیمه، سرگشته و دنگ به کار میرود. بنابراین، بسته به سیاق متن، این کلمه میتواند بازتابدهنده بیگناهی مطلق یا سرگشتگی باشد، هرچند ترکیب «ابن خلاوه» منحصراً به معنای برائت است.
این اصطلاح امروزه در زبان فارسی رایج نیست و بیشتر کاربرد ادبی، لغوی و حل جدولی دارد. در طراحهای جدول کلمات، این واژه معمولاً به عنوان یک پاسخ ۸ حرفی برای راهنمای «بیگناه در امری» یا «بَری از جرم» مورد استفاده قرار میگیرد.