یعنی چه
در علم ژنتیک، همبارزی به حالتی گفته میشود که در آن هر دو آلل (ژنهای همجفت) در فرد هتروزیگوت بهطور همزمان و کامل در فنوتیپ (ظاهر) بروز میکنند، بدون اینکه یکی بر دیگری غالب شود یا صفت واسطهای ایجاد کنند.
تلفظ
این واژه ساختاری ترکیبی در واژهسازی معاصر فارسی دارد و از پیشوند «هم» به نشانه اشتراک، صفت «بارز» به معنی آشکار، و پسوند مصدری «ی» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح علمی و ۷ حرفی خود واژه «هم بارزی» است. در موارد مشابه ممکن است از واژه همغالبی نیز استفاده شود.
به انگلیسی
معادل دقیق بینالمللی و انگلیسی این اصطلاح علمی Codominance است که در کتابهای مرجع زیستشناسی کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای توصیف این نوع مکانیسم وراثت و همبیانی ژنی از اصطلاح Eş baskınlık استفاده میشود.
به فارسی
واژه «همبارزی» خود یک مصوب اصیل از فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. پیش از آن در متون علمی فارسی از ترکیبهایی نظیر «همغالبی» یا «بارزیت مشترک» برای انتقال این مفهوم استفاده میشد.
نماد چیست
نماد و مثال کلاسیک این مفهوم گروه خونی AB در انسان است. در نمایش ژنتیکی، آللهای همبارز را معمولاً با یک حرف پایه بزرگ همراه با بالانویسهای متفاوت مانند $I^A$ و $I^B$ نشان میدهند تا سهم برابر آنها در بارز بودن مشخص شود.
جمعبندی و توضیح کامل هم بارزی
همبارزی یکی از الگوهای وراثت در علم ژنتیک است که تفاوت آشکاری با قوانین وراثت مندلی ساده (رابطه غالب و مغلوبی کلاسیک) دارد. در این حالت، هیچکدام از آللها بر دیگری غلبه نمیکنند و جاندار هتروزیگوت مخلوط یا میانگینی از صفتها را نشان نمیدهد، بلکه هر دو ویژگی را به طور کامل و مجزا در ظاهر خود بروز میدهد.
بهترین نمونه برای درک این پدیده گروه خونی AB است؛ فردی که دارای این گروه خونی است، هم آنتیژن A و هم آنتیژن B را بدون نقص یا پنهانکاری به طور همزمان در خون خود دارد. این مفهوم با غالبیت ناقص (که صفت حد واسط مانند گل صورتی تولید میکند) کاملاً متفاوت است.