یعنی چه
در زبان فارسی، ترکیب اصلی و صحیح «مِثمرِ ثمر» (با حرف ث) است. واژهٔ «مسمر» از ریشه دیگری میآید و به کار بردن آن در این ترکیب یک غلط املایی فاحش محسوب میشود. این واژه کنایه از هر کار، تلاش یا پدیدهای است که به نتیجهای مثبت و مفید ختم شود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت مُسمِرِ ثَمَر (mosmer-e samar) است، هرچند همانطور که اشاره شد املای صحیح واژه با حرف «ث» یعنی مُثمِرِ ثَمَر (mosmer-e samar) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ جدول برای عبارت مسمر ثمر به عنوان یک ترکیب هفت حرفی ثبت میشود، اما طراحان جدول معمولاً املای صحیح آن یعنی «مثمر ثمر» یا معادلهای آن مانند «مفید» و «ثمربخش» را مد نظر قرار میدهند.
به انگلیسی
برای رساندن مفهوم این واژه در زبان انگلیسی از اصطلاحاتی استفاده میشود که به نتیجهبخش بودن و مفید بودن یک فعالیت اشاره دارند.
به عربی
در زبان عربی ریشه اصلی این واژه «ث م ر» است. واژهٔ «مسمر» (از ریشه سمر) به معنی میخکوب شده یا ثابت شده است و بار معنایی سودمندی را به طور مستقیم منتقل نمیکند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی برای مفهوم این واژه عبارتند از: سودمند، کارآمد، بافایده، اثرگذار و پربار. برخی از استادان ادب فارسی ترکیب «مثمر ثمر» را به دلیل هممعنی بودن هر دو جزء آن (حشو) میدانند و توصیه میکنند به جای آن از واژهٔ زیبای «ثمربخش» استفاده شود.
در قرآن
عبارت «مسمر ثمر» یا «مثمر ثمر» در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، ریشهٔ «ثمر» در آیات متعددی به معنای میوه، حاصل و پاداش عمل آمده است؛ مانند آیه ۹۹ سوره انعام: «انْظُرُوا إِلَىٰ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ» (به میوه آن چون میوه دهد بنگرید).
نماد چیست
این مفهوم در ادبیات و فرهنگ عامه نماد درخت بارور، شکوفایی و به نتیجه رسیدن زحمات است. هرگاه تلاشی به بار بنشیند و فایدهای از آن حاصل شود، آن را با این مفهوم توصیف میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل مسمر ثمر
عبارت «مسمر ثمر» در واقع یک غلط املایی رواجیافته از ترکیب اصلی و صحیح «مثمر ثمر» است. واژهٔ «مثمر» به معنی میوهدهنده و بارآور است و در کنار «ثمر» به معنای محصول و نتیجه، ترکیبی را میسازد که برای اشاره به کارها و اقدامات مفید، سودمند و اثربخش به کار میرود.
از نظر ریشهشناسی، واژهٔ «مسمر» با سین از ریشهٔ مسمار به معنی میخ و میخکوب کردن میآید که معنای پایداری و ثبات را میدهد، اما در ادبیات فارسی برای بیان مفهوم سودمندی، حتماً باید از املای «مثمر ثمر» با حرف ث استفاده کرد.
بسیاری از ویراستاران و کارشناسان زبان فارسی توصیه میکنند که به دلیل تکرار معنایی در دو جزء این ترکیب (حشو)، بهتر است از واژههای جایگزین و اصیلتری مانند «ثمربخش»، «سودمند» یا «کارساز» در نگارش متنها استفاده شود تا فصاحت کلام حفظ گردد.