معنی
مظهر در لغت به معنای جای آشکار شدن و بیرونآمدن چیزی است. در واقع به هر چیزی که باعث بروز، نمود و جلوه کردن یک صفت یا مفهوم خاص شود، مظهر میگویند.
یعنی چه
وقتی میگویند کسی مظهر شجاعت است، یعنی آن فرد مجسمکننده و نشاندهنده کامل صفت شجاعت است و این ویژگی در او به زیباترین شکل به نمایش درآمده است.
مترادف
واژههایی مانند جلوهگاه، مایه تجلی، نشانه و سمبل بیشترین شباهت معنایی را با مظهر دارند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه سه حرفی (ظ-ه-ر) مشتق شدهاند و با مفهوم آشکار شدن یا پشتیبانی مرتبط هستند.
ریشه
واژه مظهر ریشه در زبان عربی دارد و از فعل «ظهر» به معنی آشکار شدن، نمایان شدن و بیرون آمدن گرفته شده است که در قالب اسم مکان یا اسم آلت به کار میرود.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی با فتح میم، سکون ظاء، فتح هاء و سکون راء تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای راهنمای «محل تجلی یا نماد یک صفت»، کلمه ۴ حرفی «مظهر» پاسخ دقیق است.
به انگلیسی
بسته به متن جملات، میتوان از واژههای فوق برای رساندن مفهوم مظهر در زبان انگلیسی استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی نیز این کلمه با همین ساختار استفاده میشود، هرچند در کاربردهای معاصر به معنای ظاهر، قیافه و جلوههای بیرونی نیز به کار میرود.
به فارسی
در برگردان سره یا معادلسازی خالص فارسی، کلماتی مانند نمودگاه یا جلوهجای میتوانند جایگزین واژه مظهر شوند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و فلسفی، کل جهان هستی و پدیدههای طبیعت به عنوان مظهر و جلوهگاه نامها و صفات خداوند شناخته میشوند. انسان کامل نیز به عنوان مظهر جامع تمام صفات حقتعالی معرفی میگردد. در زبان عامه نیز هر فرد یا شیء که صفتی را در حد اعلا داشته باشد، مظهر آن صفت (مثل مظهر پاکی یا مظهر استقامت) نامیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مظهر
واژه «مظهر» یکی از کلمات ریشهدار و پرکاربرد در ادبیات، عرفان و زبان روزمره فارسی است. این کلمه که از ریشه عربی «ظهر» به معنای آشکار شدن گرفته شده، در حقیقت به هر فضا، شخص یا پدیدهای اشاره دارد که یک مفهوم ذهنی یا یک صفت درونی را به صورت عینی و بیرونی به نمایش میگذارد. به عنوان مثال وقتی شخصی را مظهر مهربانی مینامیم، به این معناست که مهربانی در رفتار او تجسم یافته است.
در نگاه عرفانی و فلسفی، مظهر جایگاه ویژهای دارد؛ چرا که از دیدگاه عارفان، تمام جهان خلقت و عناصر طبیعت، آینهها و مظاهری هستند که جمال و جلال الهی را منعکس میکنند. خود واژه مظهر به طور مستقیم در متن قرآن نیامده است، اما همخانوادههای آن مکرراً برای اشاره به امور آشکار و پنهان استفاده شدهاند.
این کلمه چهار حرفی در زبان انگلیسی با مفاهیمی نظیر Manifestation و Embodiment همپوشانی دارد و در جدولهای کلمات متقاطع فارسی نیز معمولاً به عنوان پاسخی برای مفاهیمی چون نماد، جلوهگاه و تجلیگاه مد نظر طراحان قرار میگیرد.