معنی دهر چیست؟ مترادف و متضاد آن

جمع‌بندی و توضیح کامل دهر

واژه «دهر» یکی از مفاهیم عمیق لغوی، فلسفی و ادبی است که به معنای زمان بی‌کران، روزگار ممتد و جریان کلی خلقت از آغاز تا انجام تعبیر می‌شود. تفاوت بنیادین آن با واژه زمان در این است که زمان معمولاً قطعات کوتاه یا بلندی از وقت را شامل می‌شود، در حالی که دهر کلّیت دوران هستی و فرآیند مستمر دنیا را در بر می‌گیرد.

این کلمه ریشه در زبان عربی دارد و در قرآن کریم نیز دو بار (از جمله در سوره انسان که به همین دلیل سوره دهر نیز نامیده می‌شود) به کار رفته است؛ یک‌بار در اشاره به منکران معاد (دهریون) که مرگ را صرفاً فرسودگی ناشی از گذر زمان می‌دانستند، و بار دیگر به معنای روزگاران طولانیِ پیش از خلقت انسان. در ادبیات فارسی، دهر جایگاه ویژه‌ای دارد و غالباً نماد بی‌وفایی، پیر سالخورده، چرخ بازیگر و تقدیر گریزناپذیر است که با گذر بی‌رحمانه خود، احوال دنیا را دگرگون می‌سازد.