معنی
در لغتنامهها و متون زبانشناسی، فعل ماضی «شَکَرَ» به معنای بهجا آوردن رسم حقشناسی، تشکر کردن در برابر احسان دیگری و آشکار نمودن نعمت به زبان یا عمل است.
یعنی چه
این واژه در اصطلاح و فرهنگ قرآنی تنها یک تشکر زبانی نیست؛ بلکه به معنای درک عمیق ارزش نعمت، ستایش ولینعمت و استفادهٔ بهینه و صحیح از آن ارزیابی میشود.
متضاد
کلماتی مانند کَفَرَ (کفران نعمت کرد، پنهان ساخت) و جَحَدَ (انکار کرد) به عنوان نقطهی مقابل این واژه شناخته میشوند.
هم خانواده
واژگانی که از ریشه سه حرفی (ش-ک-ر) مشتق شدهاند و با این کلمه همخانواده هستند.
ریشه
ریشه این واژه عربی است و در اصل معنای لغوی آن «آشکار کردن و اظهار نمودن نعمت» در برابر مفهوم کفر (پوشاندن) قرار دارد.
جمله سازی
در جدول
این کلمه دقیقاً از ۳ حرف تشکیل شده و در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان معادل فعل «سپاسگزاری کرد» یا «تقدیر کرد» میآید.
به انگلیسی
برای بیان این فعل در زمان گذشته در زبان انگلیسی از عبارات ذکر شده استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که خود واژه عربی است، افعال حَمَدَ و أَثْنَى به عنوان نزدیکترین هممعنیهای عربی آن به کار میروند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای بیان مفهوم این فعل از این عبارات ترکیبی استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق و مستقیم فعل ماضی «شَکَرَ» به زبان فارسی، جملهی «او سپاسگزاری کرد» یا «شکر بهجا آورد» است.
نماد چیست
این واژه نماد فیزیکی خاصی در منابع ندارد، اما در فرهنگ معنوی و عرفان اسلامی، نماد فزونی برکت، رشد معنوی، باز شدن درهای رحمت و پاسخ مثبت انسان به الطاف الهی است.
جمعبندی و توضیح کامل شَکَرَ
واژه «شَکَرَ» یک فعل ماضی ثلاثی مجرد از ریشه عربی (ش-ک-ر) است که معنای اصلی آن سپاسگزاری کردن، قدردانی و آشکار ساختن نعمت است. در تحلیلهای لغوی بزرگان ادبیات و دین، حقیقتِ شکر در برابر کفر (به معنی پوشاندن) قرار دارد؛ یعنی شکرگزار کسی است که احسان و نعمت را پنهان نمیکند و آن را به زبان یا عمل جاری میسازد.
این واژه دهها بار در قرآن کریم به صورتهای مختلف به کار رفته و بار معنایی عمیقی در فرهنگ معنوی دارد. در ادبیات جدول و واژهگزینی فارسی نیز این کلمه به عنوان یک واژه ۳ حرفی، معادل مستقیمی برای رفتارهای توأم با حقشناسی و امتنان به شمار میرود.