معنی
عفریته در لغت به معنای موجودی خبیث، سرکش و پرزور از جنس مؤنث است. در ادبیات و زبان عامیانه، این واژه به عنوان اصطلاحی برای اشاره به زنان مکار، زشتخو یا فتنهگر به کار میرود.
یعنی چه
این کلمه وقتی در گفتگوها استفاده میشود، اشاره به زنی دارد که با رفتارها یا رفتارهای مکارانه خود باعث ایجاد فتنه یا آزار دیگران میشود.
مترادف
واژههای هممعنی این کلمه بسته به متن، به موجودات افسانهای یا صفات اخلاقی منفی زنان اشاره دارند.
ریشه
دو دیدگاه وجود دارد: یکی مشتق از ریشه عربی «عَفَر» به معنی خاک (کنایه از پشت حریف را به خاک مالیدن) و دیگری ریشهای کهن در زبانهای هندواروپایی و ایرانی مانند واژه اوستایی aofra به معنی زشتی.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی با کسر عین و سکون فاء تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به طراحانی که کلمهای شش حرفی برای زن بدخو یا دیو مؤنث میخواهند، از این واژه استفاده میشود.
به انگلیسی
بسته به لحن و متن، معادلهای انگلیسی مختلفی برای انتقال مفهوم مکار بودن یا اهریمنی بودن این واژه وجود دارد.
به عربی
در زبان عربی، این واژه هم در ساختار اصلی خود به عنوان مؤنث عفریت و هم برای توصیف جادوگری و خباثت استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی واژه جادوگر (Cadı) یا اصطلاحاتی که به مکار بودن اشاره دارند به عنوان معادل به کار میروند.
به فارسی
برگردان و معادل خالص فارسی این کلمه در متون کهن به صورت دیو زننما یا زن بدطینت آورده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل عفریته
واژه عفریته صورت مؤنث کلمه عفریت است که در اصل به موجودی ماوراءالطبیعه، نیرومند و سرکش در اساطیر کهن اشاره دارد. در حالی که ریشه مذکر آن یعنی عفریت در قرآن به معنی موجودی بسیار قوی و کاردان از طایفه جنیان آمده است، در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی سیر معنایی متفاوتی را طی کرده است.
امروزه این کلمه بیشتر کاربردی استعاری و عامیانه دارد و به عنوان یک صفت منفی برای اشاره به زنان مکار، فتنهگر، زشتخو یا بدجنس استفاده میشود. در جدولهای کلمات متقاطع نیز این واژه به عنوان یک پاسخ شش حرفی برای مفاهیمی مثل جادوگر یا زن بدخو شناخته میشود.