یعنی چه
واژه ناقوره در منابع لغوی فارسی به معنای ظرف شیشهای، جام و پیاله بلورین ثبت شده است. با این حال، این واژه شباهت ساختاری شدیدی با کلمه قرآنی «ناقور» دارد که به معنای صور، بوق یا شیپوری است که برای اعلام رستاخیز در آن دمیده میشود.
تلفظ
این واژه به صورت ناظر بر وزن فاعوله تلفظ میشود: نَا-قُو-رَه.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر به دنبال یک واژه ۶ حرفی با مفهوم جام بلورین یا صور قیامت باشید، پاسخ «ناقوره» است.
به انگلیسی
با توجه به دوگانه بودن معنای این واژه در فرهنگها، هم معادل ظرف بلورین و هم معادل ساز بادی (شیپور) برای آن در نظر گرفته میشود.
به عربی
ریشه این واژه عربی است؛ در حالت ظرف شیشهای همریشه با قاروره و در حالت شیپور از ماده نَقْر است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی آن بسته به کاربرد، «جام آبگینه» یا «پیاله بلورین» و در صورت خلط با کلمه ناقور، «شیپور» و «بوق» است.
در قرآن
خود واژه «ناقوره» مستقیم در قرآن نیست، اما واژه همخانواده و اصلی آن یعنی «الناقور» در آیه ۸ سوره مبارکه مدثر آمده است: «فَإِذَا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ» که به دمیده شدن در صور قیامت اشاره دارد.
نماد چیست
این واژه در معنای جام بلورین، نماد شفافیت، ظرافت و زیبایی است؛ اما در پیوند با مفهوم ناقور، نماد بیداری ناگهانی، رستاخیز، پایان جهان و آغاز حسابرسی الهی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل ناقوره
واژه «ناقوره» در زبان و ادبیات فارسی دارای یک وضعیت دوگانه جالب است. از یک سو در فرهنگهای لغتی مانند ناظمالاطباء و لغتنامه دهخدا، به عنوان ظرف آبگینه، جام و پیاله بلورین معنا شده است که نمادی از لطافت و شفافیت است.
از سوی دیگر، این واژه به دلیل شباهت آوایی و نوشتاری شدید، همواره با واژه قرآنی «ناقور» (از ریشه نقر به معنی کوبیدن و سوراخ کردن) خلط میشود. ناقور در ادبیات دینی به معنای بوق یا شیپور عظیم قیامت (صور اسرافیل) است که با دمیده شدن در آن، مردگان برمیخیزند و جهان پایان مییابد.
بنابراین هنگام مواجهه با این کلمه در متون یا جداول کلمات متقاطع، باید به تعداد حروف (۶ حرفی بودن ناقوره) و فحوای کلام توجه کرد تا مشخص شود منظور جام بلورین است یا شیپور رستاخیز.