معنی
لته در اصل به معنای تکه پارچه کهنه، دستمال مندرس، پینه یا خرقه است. همچنین در برخی گویشهای محلی به معنای لنگه (مانند درِ دو لته)، جالیز کوچک خیار و خربزه، و تختههای چوبی مستطیلشکل برای پوشاندن سقف خانهها در شمال کشور به کار میرود.
یعنی چه
این واژه اشاره به هر چیز پاره، فرسوده و تکهتکه شده دارد. وقتی چیزی به صورت لته توصیف میشود، یعنی از ارزش افتاده، کهنه شده یا به بخشهای کوچکتر (مثل لنگه در) تقسیم شده است.
مترادف
واژههایی مانند کهنه، خرقه، دستمال، لت، و پارهجامه نزدیکترین معانی را به این کلمه دارند.
ریشه
این واژه کاملاً فارسی است و از ریشه «لت» به معنی تکه، بخش یا پاره مشتق شده است. ارتباط نظاممند یا قطعی با زبانهای دیگر مانند عربی برای آن یافت نشده است.
جمله سازی
تلفظ
این واژه در معنای پارچه کهنه معمولاً به صورت لَته (با فتح لام) و در برخی گویشها یا کاربردها لِته (با کسر لام) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ طراحان برای راهنمای 'پارچه کهنه' یا 'لنگه در'، واژه ۳ حرفی 'لته' است.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه، معادلهای متفاوتی در انگلیسی دارد؛ برای پارچه کهنه از Rag و برای لنگه در از Leaf استفاده میشود.
به فارسی
از آنجا که خود واژه ریشه فارسی دارد، برگردان آن به واژههای همبست در زبان فارسی شامل دستمال، پاره، لت و تکه چوب یا تکه پارچه میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
امروزه واژه «لته» (Latte) در فرهنگ عامه و کافهها به عنوان یک لفظ عاریتی از زبان ایتالیایی نیز بسیار رایج است که به معنای شیر است و برای نوشیدنی «کافه لته» (ترکیب اسپرسو و شیر فومدار) استفاده میشود و نباید با واژه فارسی لَته اشتباه گرفته شود.
جمعبندی و توضیح کامل لته
واژه «لته» در زبان فارسی اصیل دارای پیشینه کهنی است که در درجه اول معنای تکه پارچه فرسوده، ژنده و مندرس را ذهن متبادر میکند. این کلمه در ادبیات کلاسیک و کنایات عامیانه معمولاً نمادی از فقر، درویشی، فرسودگی یا بیارزشی ظاهری است.
علاوه بر این، لته در جغرافیا و گویشهای مختلف ایران کاربردهای فیزیکی متفاوتی یافته است؛ از اصطلاح «درِ دو لته» به معنی درِ دو لنگه گرفته تا پوششهای چوبی سقف در معماری سنتی شمال کشور و یا قطعه زمینهای کوچک کشاورزی. بنابراین، درک معنای دقیق آن کاملاً به سیاق متن بستگی دارد.
در عصر حاضر، این واژه یک همنام فرنگی بسیار محبوب نیز پیدا کرده است. واژه ایتالیایی «Latte» که در منوی کافهها به چشم میخورد، ربطی به واژه فارسی ندارد و اشاره به نوشیدنی قهوه همراه با شیر دارد.