یعنی چه
این عبارت ترکیبی از دو جزء «درنگ» (مکث و تأخیر) و «برآمدن» (ظاهر شدن و پدیدار شدن) است. در متون کهن، ترکیب «به درنگ برآمدن» مشخصاً برای دیر روییدن گیاهان و به کندی بالا آمدن کشت و زرع نیز به کار رفته است.
تلفظ
تلفظ واژهبهواژه این ترکیب به صورت [derang bar-āmadan] است.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جداول کلمات متقاطع، این عبارت دقیقاً ۱۰ حرف دارد و به عنوان پاسخ برای طراحان جدول کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای توصیف مفهوم این ترکیب در زبان انگلیسی از عبارات مربوط به پدیدار شدنِ دیرهنگام استفاده میشود.
به عربی
در متون کهن مترجمان واژه «کدو» عربی را به «به درنگ برآمدن گیاه» برگرداندهاند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای رساندن این مفهوم از ترکیب افعالِ مربوط به ظهور و قید زمانِ دیرهنگام استفاده میشود.
به فارسی
از نظر واژگان مصطلح فارسی، مترادفهای آن عبارتند از: دیر پدیدار شدن، بهتدریج برآمدن، دیر فراز آمدن و توام با وقفه ظاهر شدن.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، این مفهوم استعارهای است از پنهان ماندن یک حقیقت تا زمان مناسب آن، سنجیدگی در امور، و تجلی یافتن امور پس از طی شدن دوران انتظار و صبر.
جمعبندی و توضیح کامل درنگ برامدن
عبارت «درنگ برآمدن» یک ترکیب مستقل، مستند و رایج در لغتنامههای اصلی زبان فارسی (مانند دهخدا، معین و عمید) به شمار نمیرود؛ بلکه یک ترکیب نحوی و تحلیلی است که از کنار هم قرار گرفتن واژه پهلوی «درنگ» (به معنی مکث، تأخیر و تأنی) و فعل «برآمدن» (به معنی ظاهر شدن و بالا آمدن) شکل گرفته است. به همین دلیل معنای کلی آن به صورت «با تأخیر پدیدار شدن» یا «دیر آشکار شدن» فهمیده میشود.
با این حال، در متون کهن و ترجمه تفاسیر قدیمی، صورتِ «به درنگ برآمدن» کاربرد خاص لغوی داشته و به عنوان معادل برای مصدر عربی «کُدُوّ» به معنی دیر روییدن و به کندی رشد کردن گیاه و کشت به کار میرفته است. در ادبیات عرفانی و سلوک نیز این اصطلاح میتواند نمادی از صبوری، پختگی و آشکار شدن حقیقت در زمان مقدر خود باشد.