یعنی چه
گیاه خوراکی به هر نوع رستنی یا بخشی از آن (مانند ریشه، ساقه، برگ، گل یا میوه) گفته میشود که انسان یا حیوانات میتوانند آن را به عنوان غذا مصرف کنند، بدون آنکه دچار مسمومیت یا آسیب شوند.
تلفظ
تلفظ این ترکیب وصفی به صورت «گییاهِ خُراکی» است.
در جدول
پاسخ دقیق این عبارت در جدول «گیاه خوراکی» با ۱۰ حرف است. بسته به طراح جدول، کلماتی مثل سبزیجات یا نبات مأکول نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی متداولترین اصطلاح برای این مفهوم Edible plant است.
به عربی
در متون و واژهنامههای عربی از ترکیبات «نبات مأکول» یا «نبات غذائی» استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی این مفهوم را با عبارت Yenilebilir bitki بیان میکنند.
به فارسی
این ترکیب از دو واژه اصیل تشکیل شده است؛ «گیاه» از فارسی میانه (giyāh) به معنی رستنی و علف، و «خوراکی» از ریشه پهلوی (xwaran) به معنی قابل خوردن است. معادلهای سره یا نزدیک آن شامل رستنیِ خوردنی و گیاه غذایی است.
نماد چیست
گیاهان خوراکی در فرهنگهای مختلف و باورهای عمومی، نماد رزق و روزی الهی، حیات و باروری زمین، سلامت، پاکی تغذیه و سازگاری انسان با طبیعت به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل گیاه خوراکی
ترکیب وصفی «گیاه خوراکی» اگرچه به عنوان یک مدخل مستقل و کلاسیک در لغتنامههای کهنی چون دهخدا یا معین ثبت نشده است، اما معنای کاملاً روشن و کاربردی در زبان فارسی دارد. این عبارت از ادغام دو واژه ریشهدار فارسی میانه یعنی «گیاه» (به معنی رستنی) و «خوراکی» (به معنی قابل خوردن) پدید آمده است و به تمامی رُستنیهایی اشاره دارد که انسان یا جانوران بدون خطر مسمومیت میتوانند از آنها تغذیه کنند.
در متون دینی و قرآن کریم، هرچند عین این ترکیب به کار نرفته، اما مفاهیم و مصادیق آن تحت عناوین و واژگانی نظیر «نبات»، «بقل» (سبزی)، «عدس» و «بصل» (پیاز) به عنوان جلوهای از برکت و روزی الهی برای بندگان یاد شده است. این اصطلاح در حوزههای کشاورزی، بقا در طبیعت و طب سنتی کاربرد فراوانی دارد.