معنی
این واژه در اصل ترکیب حرف جر «بِـ» و اسم «جَهَنَّم» است که به دو صورت معنا میشود: در معنای تحتاللفظی به مقصد یا مکانی در دوزخ اشاره دارد و در اصطلاحات محاورهای و عامیانه به عنوان شبهجمله برای ابراز خشم، بیتفاوتی و بیارزش بودن یک امر (به درک) به کار میرود.
یعنی چه
عبارت «بجهنم» هنگامی که در گفتگوها استفاده میشود، یعنی آن موضوع یا شخص هیچ ارزشی ندارد و عاقبت بدِ آن برای گوینده مهم نیست. در ادبیات دینی نیز به معنای قرار گرفتن یا سوق داده شدن به سوی کانون عذاب الهی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه با کسرهٔ حرف اول، فتحههای حروف بعدی و تشدید روی حرف نون به صورت «بِجَهَنَّم» است.
در جدول
پاسخ دقیق و مستقیم برای پرسشهای جدولی با تعداد ۵ حرف، خود کلمه «بجهنم» است.
به انگلیسی
برای کاربرد رسمی و مکانی از To Hell و برای بیان اصطلاح عامیانه و شبهجمله از عباراتی مانند To hell with it یا I don't care استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح برای معنای مکانی ترکیب حرف و اسم و برای معنای نفرین و طرد از تعابیری مثل سحقاً یا بئس المصیر استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و جایگزین فارسی این واژه بسته به لحن، «به دوزخ» در متون رسمی و «به درک» یا «به تپغ» در گویشهای عامیانه قدیمیتر است.
در قرآن
خود واژه جهنم ۷۷ بار در قرآن کریم آمده است، اما ترکیب دقیق «بِجَهَنَّمَ» همراه با حرف جر، ۶ بار در آیاتی نظیر آیه ۲۳ سوره فجر («وَجِیءَ یَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ») و آیاتی در سورههای توبه، لقمان، ق و طارق به کار رفته که به معنای احضار یا جایگیری در دوزخ است.
نماد چیست
این کلمه در نمادشناسی مذهبی مظهر کیفر گناهان، سقوط اخلاقی و وضعیتهای هولناک و غیرقابل تحمل است. در ادبیات عامیانه نیز نماد قطع امید کامل، خشم شدید و بیارزش قلمداد کردن یک موقعیت یا شخص به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل بجهنم
واژه «بجهنم» ساختاری ترکیبی از حرف اضافه «بـ» و واژه «جهنم» است. ریشه اصلی واژه جهنم به زبان عبری و کلمه «جهینوم» (وادی هینوم) بازمیگردد که از طریق زبان عربی وارد زبان فارسی شده است. این کلمه در دو قلمرو کاملاً متفاوت کاربرد دارد؛ در ادبیات دینی و قرآنی به معنای واقعی سوق دادن یا قرار گرفتن در آتش دوزخ برای کیفر اعمال است.
در قلمرو فرهنگ عامیانه و محاورات روزمره فارسی، این کلمه تغییر کارکرد داده و به عنوان یک شبهجمله برای ابراز بیتفاوتیِ آمیخته با عصبانیت و خشم (مترادف با به درک) استفاده میشود. در حقیقت، گوینده با بیان این کلمه، بیارزشی عاقبتِ یک کار یا یک شخص را عیان میسازد.
بررسیهای لغوی و جدولی نشان میدهد که این کلمه با ساختار ۵ حرفی خود، جایگاه ویژهای در طراحی سوالات جدول دارد و به دلیل داشتن بار معنایی عمیق، در شعر و ادبیات کنایهای فارسی نیز به عنوان استعارهای از سختیهای طاقتفرسا به کار میرود.