یعنی چه
واژهٔ «حبرش» (به کسر حاء و راء) در لغتنامههای کهن و اصیل به عنوان صفت مشبهه برای فردی به کار میرود که کینهتوز و بدخواه است. همچنین در برخی گویشهای محلی عربی، مفهومی معادل آزمون و خطا یا دستکاری تجربی (tinkering) برای آن ذکر شده است.
تلفظ
این واژه بر وزن «فِعْلِل» بوده و در زبان فارسی با کسر حرف اول (ح) و کسر حرف سوم (ر) به صورت حِبرِش خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ چهار حرفی «حبرش» به عنوان معادل برای کلماتی نظیر کینهتوز، بدخواه یا حاقد کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به کاربرد متون، در معنای اصیل به صورت Spiteful (پرکینه) و در کاربرد گویشی به صورت Tinkering (ور رفتن با ابزار) ترجمه میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً ریشه عربی کهن دارد و در زبان فصیح با واژگانی چون حاقد و متخبط تقریب معنایی دارد.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این واژه در زبان فارسی امروز، «کینهتوز» یا «شخص بدخواه» است که بدخواهی دیگران را در دل نگاه میدارد.
در قرآن
واژهٔ حبرش هیچگونه کاربرد قرآنی یا اصطلاح دینی در متون مقدس ندارد و یک واژه لغوی کهن محسوب میشود.
نماد چیست
این کلمه در مفاهیم استعاری نمادی از حسادت، نگه داشتن غرضهای شخصی در دل و در نگاهی دیگر، مظهر رفتارهای بیساختار و سرهمبندی است.
جمعبندی و توضیح کامل حبرش
واژهٔ «حبرش» از لغات بسیار کمکاربرد و اصالتاً عربی است که در لغتنامههای کهن فارسی مانند منتهیالارب ثبت شده است. معنی اصلی و اصیل آن به فرد کینهور، بدخواه و کسی که عداوت پنهانی در دل دارد اشاره میکند. این واژه در زبان فارسی معیار امروز رایج نیست و نباید آن را با ترکیب ادبی «حِبر» (به معنی مرکب) مضاف به ضمیر «ش» اشتباه گرفت.
از سوی دیگر، در برخی گویشهای محلی و معاصر عربی (مانند نجدی)، این واژه معنایی کاملاً متفاوت یافته و به معنای کار پراکنده، دستکاری تجربی و آزمون و خطا (Tinkering) به کار میرود. با این حال، در طراحهای جدول و متون کهن، همان معنای کینهتوز مد نظر است.