معنی
زحمات جمع واژه زحمت است و به معنای رنجها، سختیها، مشقتها و کوششهای فراوانی است که انسان برای انجام یک کار یا رسیدن به یک هدف متحمل میشود.
یعنی چه
این واژه در گفتار روزمره و رسمی برای اشاره به مجموعه خدمات، دردسرها و کارهای سختی که فردی برای دیگری یا در راه یک هدف انجام داده است به کار میرود.
مترادف
هم خانواده
ریشه
ریشه این کلمه از واژه عربی «زَحْمَة» یا ثلاثی مجرد «ز ح م» گرفته شده که در زبان اصلی به معنای فشار، تنگی و انبوهی جمعیت است، اما در زبان فارسی دچار تحول معنایی شده و به معنای رنج و تلاش به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت زَحمات (zah-māt) با فتح زاء و سکون حاء تلفظ میشود.
به انگلیسی
به عربی
به فارسی
معادلهای اصیل و خالص فارسی این واژه شامل عباراتی چون «رنجها»، «سختیها»، «کوششها» و «دسترنج» است.
جمعبندی و توضیح کامل زحمات
واژه «زحمات» که جمع اتصالی کلمه زحمت است، در فرهنگ و زبان فارسی جایگاه ویژهای دارد و ترجیحاً در بافتهای اخلاقی و ابراز قدردانی به کار میرود. این واژه اگرچه ریشه در زبان عربی و مفهوم اولیه «فشار و تنگی» دارد، اما در فارسی کاملاً به معنای رنجهای شریف، خدمات ارزنده و تلاشهای هدفمند انسانی دگرگون شده است.
استفاده از این کلمه در عبارات تعارفی و محترمانه نظیر «از زحمات شما سپاسگزارم» نشاندهنده ارج نهادن به ایثار، وقت و انرژی مادی و معنوی است که فردی برای به ثمر رساندن یک کار یا کمک به دیگران صرف کرده است. از این رو، زحمات بار معنایی مثبتی دارد و نماد فداکاری و ارزش کار محسوب میشود.