معنی
واژه ضنک در اصل به معنای هر چیز تنگ و فشرده است. وقتی در مورد زندگی و معیشت به کار میرود، به وضعیتی اشاره دارد که فرد به خاطر عوامل مادی یا روحی در تنگنا و فشار شدید قرار گرفته و آسایش از او سلب شده است.
یعنی چه
این اصطلاح نشاندهنده حالتی است که در آن فضا بر انسان روحی یا جسمی تنگ میشود؛ به طوری که حتی با وجود امکانات مادی، فرد به دلیل حرص، اضطراب یا دوری از معنویت، احساس خفقان و ناراحتی میکند.
مترادف
این کلمات همگی بار معنایی محدودیت، فشار و دشواری در امور جاری زندگی یا مفاهیم ذهنی را دوش میکشند.
متضاد
واژههایی که بر وسعت، راحتی، فراوانی رزق و آرامش خاطر دلالت دارند، به عنوان نقطهی مقابل ضنک شناخته میشوند.
هم خانواده
این کلمات از ریشه ثلاثی مجرد (ض ن ک) مشتق شدهاند و همگی به نوعی مفهوم تنگ شدن، ضعیف شدن یا در تنگی عیش قرار گرفتن را بازگو میکنند.
ریشه
این واژه یک وامواژه عربی در زبان فارسی است که از ریشه بنیادی (ض ن ك) به معنی تنگ و محدود شدن گرفته شده است. اگرچه در برخی منابع کهن احتمال معرب شدن آن از «تنگ» فارسی مطرح شده، اما ساختار صرفی آن در عربی کاملاً اصیل و ریشهدار است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، کلمه «ضنک» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی همچون «تنگی و سختی» یا «معیشت تنگ» کاربرد دارد و دقیقاً ۳ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به سیاق متن، میتوان از واژههایی که بر فقر مادی، تنگی فضا یا فشار روانی دلالت دارند در انگلیسی استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل ضنک
واژه «ضنک» یک واژه اصیل عربی فصیح است که به عنوان وامواژه وارد زبان فارسی شده و بیشتر در متون دینی، تفسیری و ادبی به چشم میخورد. معنای کلیدی و بنیادی این واژه، تنگی، فشار، سختی و محدودیت شدید است. این واژه چه در حالت وصفی و چه مصدر، برای نشان دادن موقعیتهای خفقانآور و دشوار زندگی به کار میرود.
شهرت اصطلاحی این کلمه به دلیل کاربرد منحصربهفرد آن در آیه ۱۲۴ سوره طه است که عبارت «معیشةً ضنکاً» را مطرح میکند. از نظر مفسران، این تنگی معیشت صرفاً به معنای فقر مادی و نداشتن مال دنیا نیست، بلکه به معنای نبود آرامش درونی، حرص فراوان و اضطراب روانی است که گریبانگیر افراد دور از معنویت میشود.
در ساختار زبان و حل جدول، ضنک کلمهای ۳ حرفی است که مترادفهای مستقیمی مانند ضیق و عسر دارد. این واژه نمادی از احساس خفقان و روبرو شدن با بنبستهای روحی و معیشتی در زندگی انسان به شمار میآید.