یعنی چه
این ترکیب توصیفی به حیواناتی اطلاق میشود که دندانهای پیشین یا نیش آنها به شکل فوقالعادهای رشد کرده و از دهان بیرون زده است. این عاجها کاربرد دفاعی، حفر زمین یا بریدن اشیاء دارند و در گونههایی مانند فیل، ماموت، گراز وحشی و والروس دیده میشوند.
تلفظ
این عبارت ترکیبی متشکل از واژه عربی «حیوان» با مصوتهای کوتاه و واژه «عاج» به همراه پسوند دارنده «دار» در زبان فارسی است.
در جدول
در کلمات متقاطع و جدولهای طراحان، عبارت «حیوان عاجدار» معمولاً به عنوان راهنما برای رسیدن به پاسخهایی چون فیل یا ماموت استفاده میشود، گرچه خود عبارت نیز ۱۱ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این جانداران از صفت tusked (دارای عاج) قبل از نام حیوان یا کلمه کلی animal استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی معمولاً از واژه «ناب» (به معنی دندان نیش بزرگ) یا ترکیبات توصیفی برای اشاره به این ویژگی استفاده میکنند.
به فارسی
در متون کهن فارسی و کاربردهای معادل، کلماتی مانند «پیل» یا «فیل» و اصطلاح توصیفی «حیوان دنداندراز» به عنوان برگردان یا مصادیق مستقیم این مفهوم به کار رفتهاند.
در قرآن
عبارت ترکیبی «حیوان عاجدار» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است. با این حال، شاخصترین مصداق آن یعنی «فیل» در سوره مبارکه الفیل (آیه ۱) در اشاره به داستان تاریخی سپاه ابرهه ذکر شده است.
نماد چیست
در فرهنگهای باستانی، این حیوانات (بهویژه فیل) نماد شکوه، پایداری، طول عمر و هوش بالا هستند. در دنیای مدرن، عاج این جانوران متأسفانه به نمادی از تجملگرایی منفی، شکار غیرقانونی و طمع انسان تبدیل شده است.
جمعبندی و توضیح کامل حیوان عاج دار
عبارت «حیوان عاجدار» یک ترکیب وصفی در زبان فارسی است که به تمامی جانوران واجد دندانهای بلند، رشدیافته و بیرونزده از فک (عاج) اطلاق میشود. این ویژگی زیستی منحصربهفرد در پستانداران گوناگونی چون فیلها، ماموتهای منقرضشده، گرازهای وحشی و برخی آبزیان مانند گراز دریایی و ناروال دیده میشود که از آن برای دفاع، حفر زمین یا رقابتهای درونگونهای استفاده میکنند.
از نظر ریشهشناسی، این اصطلاح از ترکیب واژه عربی حیوان (به معنی جاندار)، واژه عربی عاج (به معنی دندان فیل) و پسوند مالکیت فارسی «دار» شکل گرفته است. در فرهنگها و ادبیات عامه، این موجودات به دلیل ابهت و عاجهای گرانبهایشان همواره جایگاه ویژهای داشته و نماد قدرت و ثروت بودهاند.