معنی
مطلق به معنای چیزی است که از هرگونه قید، شرط، وابستگی یا محدودیت آزاد و رها باشد. این واژه در برابر اصطلاحات «مقید» و «مشروط» قرار میگیرد و به امر خالص و تام اشاره دارد.
یعنی چه
در توضیح مفهومی، مطلق یعنی وجود یا حقیقتی که به هیچ چیز دیگری پایبند و مشروط نیست؛ مانند «قدرت مطلق» که به توانایی بیپایان و بدون مرز اشاره میکند.
مترادف
واژههایی که مفهوم رهایی از شرط، کمال و بیحد بودن را میرسانند، مترادف مطلق هستند.
متضاد
کلماتی که بر دارا بودن مرز، شرط، یا وابستگی به شرایط دیگر دلالت دارند، متضاد این واژه محسوب میشوند.
ریشه
این واژه ریشه عربی دارد و اسم مفعول از باب افعال (مصدر إطلاق) از ریشه سه حرفی «ط ل ق» به معنی رها کردن و آزاد ساختن است. واژههایی مانند طلاق، اطلاق و مطلقه با آن همخانواده هستند.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت مُطْلَق (motlaq) با ضمه روی میم و سکون طاء و لام تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ به راهنمای «بیقید و شرط یا رها» کلمه چهار حرفی «مطلق» است.
به انگلیسی
معادلهای بینالمللی این واژه در زبانهای انگلیسی، عربی و ترکی مفهوم بیقید و شرط بودن را منتقل میکنند.
به فارسی
در برگردان سره یا معادلسازی دقیق فارسی میتوان از تعابیری چون «رهافت»، «بیقید» یا «بیشرط» برای رساندن این مفهوم استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل مطلق
واژه «مطلق» یکی از کلیدیترین اصطلاحات در ادبیات، فلسفه، منطق و اصول فقه است که ریشه در زبان عربی دارد و به معنای رهایی کامل از هرگونه قید، بند و وابستگی است. وقتی چیزی را مطلق مینامیم، یعنی حقیقت یا ویژگی آن بدون تأثیر پذیرفتن از شرایط بیرونی، پایدار و کاملاً خالص است؛ به همین دلیل در فلسفه، امر مطلق در مقابل امر نسبی قرار میگیرد.
این کلمه اگرچه به صورت مستقیم و با همین ساختار در متن قرآن کریم نیامده است، اما اصطلاح «مطلق و مقید» در علوم قرآنی برای تفسیر احکامی که بدون شرط بیان شدهاند کاربرد فراوان دارد. همچنین در فرهنگ عامه و جدول کلمات، این واژه چهار حرفی همواره به عنوان نمادی از بینهایت بودن، آزادی کامل و اصالتِ بدون قید شناخته میشود.