یعنی چه
ژنومیک یک حوزه میانرشتهای در زیستشناسی مولکولی است که بر ساختار، عملکرد، تکامل و نقشهبرداری کل ژنوم یک ارگانیسم تمرکز دارد. برخلاف ژنتیک سنتی که معمولاً رفتار و عملکرد یک ژن واحد یا یک جفت ژن مشخص را بررسی میکند، ژنومیک به بررسی کلکتیو و تعاملی تمام ژنها و روابط آنها با یکدیگر و با محیط پیرامون میپردازد.
تلفظ
این واژه به صورت فتحة اول (ژِ) و ضمه روی نون (نو) تلفظ میشود و ساختار آوایی آن برگرفته از ریشه فرانسوی و انگلیسی آن است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه به عنوان شاخهای از ژنتیک یا علم مطالعه کل ژنوم، خودِ کلمه «ژنومیک» با ۶ حرف است. معادل مصوب آن «ژنگانشناسی» نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
واژه انگلیسی Genomics از ترکیب Genome (کل محتوای ژنتیکی) و پسوند omics- (به معنای مطالعه تودهای و کلنگر یک حوزه) ساخته شده است.
به فارسی
واژه مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای این اصطلاح، «ژنگانشناسی» است که از ترکیب ژنگان (برابر فارسی ژنوم) و پسوند شناسی ایجاد شده است.
نماد چیست
در مستندات علمی و نمودارهای گرافیکی، این علم نماد رسمی مجزایی ندارد اما معمولاً با ساختار مارپیچ دوگانه DNA، نمودارهای دایرهای کروموزومی یا کدهای چهارگانه آلی (A, T, C, G) به تصویر کشیده میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Genomics اصالتاً یک واژه علمی فرنگی است که در سال ۱۹۸۶ توسط تامس رودریک ابداع شد. این واژه به مطالعه جامع تمام مواد ژنتیکی موجود در یک سلول یا ارگانیسم اشاره دارد و پایه بسیاری از فناوریهای نوین پزشکی و زیستی است.
جمعبندی و توضیح کامل ژنومیک
ژنومیک انقلابی بزرگ در علوم زیستی و پزشکی مدرن است که دیدگاهی کلنگر به ماده ژنتیکی به ما میدهد. در حالی که ژنتیک کلاسیک بر قوانین وراثت و تکژنها تمرکز داشت، ژنومیک با استفاده از فناوریهای پیشرفته توالییابی و ابزارهای بیوانفورماتیک، میلیاردها جفت باز نوکلئوتیدی را به طور همزمان تحلیل میکند تا نقشه کاملی از حیات یک موجود به دست آورد.
این علم کاربردهای وسیعی در پزشکی شخصیسازیشده، داروسازی (فارماکوژنومیک)، کشاورزی مدرن و شناخت فرآیندهای تکاملی دارد. با شناخت دقیق ژنوم، پزشکان میتوانند استعداد ابتلا به بیماریهای مختلف را پیش از بروز علائم شناسایی کرده و درمانهای هدفمندتری طراحی کنند.