معنی
فمینیست به فردی — فارغ از جنسیت زن یا مرد — اطلاق میشود که از جنبش فمینیسم حمایت میکند. این افراد بر این باورند که زنان باید از حقوق سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و انسانی کاملاً برابر با مردان برخوردار باشند و با تبعیضهای جنسیتی مبارزه میکنند.
یعنی چه
این اصطلاح در واقع به معنای طرفداری از عدالت جنسیتی است. وقتی میگویند کسی فمینیست است، یعنی او با ساختارهای مردسالارانه یا قوانین تبعیضآمیز علیه زنان مخالف است و خواستار ایجاد فرصتهای برابر برای همه انسانها بدون توجه به جنسیت آنهاست.
مترادف
در زبان فارسی واژههایی چون زنگرا یا حامی حقوق برابر جنسیتی به عنوان برابرهای معنایی این کلمه به کار میروند.
متضاد
نقطه مقابل این مفهوم، دیدگاههایی است که به برتری یک جنس بر جنس دیگر باور دارند یا با حقوق برابر زنان مخالفت میکنند.
ریشه
این واژه از طریق زبان فرانسوی (féministe) وارد ادبیات سیاسی و اجتماعی ایران شده است. ریشه اصلی و قدیمیتر آن به واژه لاتین femina تعلق دارد که به معنای «زن» یا «جنس مؤنث» است و بعدها در انگلیسی نیز به شکل feminist رواج یافته است.
جمله سازی
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت فِـ مِـ نـیـسْـت (fé-mi-nist) تلفظ میشود و روی هجای پایانی آن سکون قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Feminist برای اشاره به فرد حامی این مکتب و واژه Feminism برای خودِ مکتب فکری استفاده میشود.
به فارسی
اگرچه خود واژه فمینیست در زبان فارسی کاملاً جا افتاده و شناختهشده است، اما در متون تخصصی گاهی از اصطلاح «زنگرا» یا «مدافع برابری جنسیتی» به عنوان برگردان آن استفاده میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Feminist در جوامع غربی و بینالمللی به کسی اطلاق میشود که در جنبشهای سیاسی و اجتماعی برای پایان دادن به جنسیتزدگی، بهرهکشی جنسیتی و ستم علیه زنان فعالیت میکند. این مفهوم در قالب موجهای مختلف تاریخی (از حق رأی تا برابری دستمزد) توسعه یافته است.
جمعبندی و توضیح کامل فمینیست
واژه فمینیست به هر شخصی، اعم از زن یا مرد، اشاره دارد که به اصل برابری همهجانبه میان حقوق زنان و مردان معتقد است. این مفهوم ریشه در واژه لاتین «فمینا» به معنای زن دارد و از طریق زبان فرانسوی به ادبیات معاصر فارسی راه یافته است. یک فمینیست تلاش میکند تا کلیشههای جنسیتی، تبعیضهای قانونی و ساختارهای مردسالارانه را که مانع رشد آزادانه انسانها میشوند، به چالش بکشد.
برخلاف تصورات اشتباه، فمینیست بودن به معنای برتر دانستن زنان یا ستیز با مردان نیست، بلکه هدف اصلی آن ایجاد بستری عادلانه است تا جنسیت افراد تعیینکننده حقوق اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آنها نباشد. در فرهنگها و جنبشهای اجتماعی، این مفهوم معمولاً با نماد مشت گرهکرده در میان علامت جنس مؤنث (تلفیق قدرت و زنانگی) و رنگ بنفش نمایش داده میشود.