یعنی چه
واژه نستبق فعلی از ریشه عربی (س ب ق) در باب افتعال است که به معنی مسابقه دادن، بر یکدیگر پیشی گرفتن، شتاب کردن و پیشدستی کردن در انجام کاری به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در حالت مضارع مرفوع به صورت نَسْتَبِقُ [Nas-ta-be-qo] و در حالت مجزوم (مانند آیه قرآن) به صورت نَسْتَبِقْ [Nas-ta-beg] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه نستبق به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای راهنماهایی چون «مسابقه میدهیم» یا «پیشی میگیریم» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، معادل عباراتی نظیر مسابقه دادن گروهی یا پیشدستی کردن در یک کار است.
به عربی
نستبق خود واژهای عربی (صیغه متکلممعالغیر) است و مترادفات آن در عربی مدرن شامل نتسابق و نتنافس میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی افعال مربوط به رقابت و مسابقه دادن (Yarışmak) بهترین معادل برای این واژه هستند.
به فارسی
برگردان دقیق این فعل به زبان فارسی در ساختار جملات به صورت «مسابقه میدهیم»، «همچشمی میکنیم» یا «پیشدستی میکنیم» ظاهر میشود.
در قرآن
این واژه به طور خاص در آیه ۱۷ سوره یوسف آمده است؛ جایی که برادران یوسف به دروغ به پدر گفتند: «ما رفتیم تا با هم مسابقه دهیم و یوسف را نزد کالای خود گذاشتیم، پس گرگ او را خورد.» همچنین ریشه آن در عبارت مشهور «فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ» به معنی پیشی گرفتن در کارهای نیک دیده میشود.
نماد چیست
در سیاق قرآنی سوره یوسف، این واژه میتواند نمادی از بهانهتراشی و غفلت ناشی از سرگرمی باشد، اما در ادبیات دینی و اخلاقی عامتر، ریشه آن نماد شتاب در خیرات و رقابت مثبت و سازنده است.
جمعبندی و توضیح کامل نستبق
واژه «نستبق» یک فعل مضارع عربی از ریشه (س ب ق) و از باب افتعال است که به طور دقیق به معنای «مسابقه میدهیم»، «بر یکدیگر پیشی میگیریم» و «شتاب میکنیم» به کار میرود. این کلمه ۵ حرفی به دلیل کاربرد خاص خود در متون دینی و جدولهای کلمات متقاطع مورد توجه قرار دارد.
مهمترین جلوه قرآنی این واژه در داستان حضرت یوسف (ع) است، جایی که برادران او از این فعل برای توصیف مسابقه و سرگرمی خود به عنوان بهانهای برای غفلت از یوسف استفاده کردند. با این حال، ریشه این واژه در فرهنگ اسلامی یادآور مفهوم رقابت سازنده و شتاب در کارهای پسندیده است.