معنی
این کلمه یک واژه مستقل فارسی نیست، بلکه عبارتی عربی و قرآنی است که به معنای اندازهگیری دقیق، تعیین سرنوشت، مقدر کردن و بخشیدن نظم و اندام موزون به یک پدیده بر اساس حکمت الهی است.
یعنی چه
در اصطلاحات دینی و قرآنی، این عبارت به فعل خداوند اشاره دارد که هر مخلوقی را با برنامهریزی، اندازه دقیق و هدفمندی خاصی خلق کرده و مسیر حرکت آن را مشخص ساخته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت با فتحهی فاء، فتحهی قاف، تشدید و فتحهی دال، فتحهی راء و ضمهی هاء به صورت «فَقَدَّرَهُ» است.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون عبارتی قرآنی به معنی اندازه کرد یا پس سرنوشت آن را تعیین کرد، کلمه ۵ حرفی «فقدره» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارت معمولاً به اراده، تقدیر و تنظیم هندسه آفرینش توسط خداوند برگردانده میشود.
به عربی
این کلمه خود اصالتاً عربی است و از ریشه (ق د ر) در باب تفعیل ساخته شده که حرف عطف «فـ» در ابتدا و ضمیر مفعولی «هُ» در انتها به آن چسبیده است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این عبارت عبارتند از: «پس آن را اندازه ساخت»، «پس برایش تقدیر قرار داد» و «سپس به آن سامان و نظم بخشید».
در قرآن
این واژه در قرآن کریم برای توصیف خلقت و نظم جهان آمده است؛ مانند آیه «وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيرًا» (و همه چیز را آفرید و برای آن اندازهای دقیق قرار داد) و آیه «مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ» (او را از نطفهای آفرید، سپس به او اندازه و اندام موزون بخشید).
جمعبندی و توضیح کامل فقدره
کلمه «فقدره» یک واژه مستقل در زبان فارسی نیست، بلکه یک عبارت فصیح و فعلی از زبان عربی است که به طور خاص در آیات قرآن کریم به کار رفته است. این عبارت از سه بخش «فَـ» (پس)، «قَدَّرَ» (اندازهگیری کرد/مقدر کرد) و «هُ» (آن را) تشکیل شده و مفهوم محوری آن به نظم، حکمت و تقدیر الهی در آفرینش موجودات بازمیگردد.
در متون اسلامی و تفسیری، این کلمه به عنوان نمادی از حسابوکتاب دقیق جهان هستی شناخته میشود و نشان میدهد که هیچ پدیدهای در نظام خلقت به صورت تصادفی یا بیهدف شکل نگرفته است، بلکه هر چیزی هندسه و اندازه مشخصی دارد.
استفاده از این کلمه در زبان فارسی، محدود به ادبیات دینی، متون قرآنی، تفاسیر و گاه ساختارهای معمایی و جداول کلمات متقاطع است که به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی برای مفاهیمی چون «اندازه کرد» یا «تقدیر نمود» مورد استفاده قرار میگیرد.