یعنی چه
یارما در اصطلاح به معنی بلغور (بهویژه بلغور گندم یا جو) است. به گندمی گفته میشود که ابتدا آن را میپزند، سپس خشک میکنند و در آسیاب به تکههای ریز خرد مینمایند تا در تهیه انواع آش، پلو و غذاهای محلی استفاده شود.
تلفظ
این کلمه به صورت «یارْما» (yārmā) تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «بلغور گندم» یا «غله شکستهشده»، واژه ۵ حرفی «یارما» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این نوع فرآورده غلات از واژههای Bulgur یا Groats استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی آذربایجانی و استانبولی، این واژه عیناً به صورت Yarma به معنی بلغور و دانه شکافتهشده به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق این واژه در زبان فارسی معیار شامل «بلغور»، «جریش»، «جشیش» و «گندمکوفت» است.
در قرآن
واژه یارما ریشه عربی ندارد و در متون قرآنی یا فقهی و کلاسیک عربی به کار نرفته است.
نماد چیست
این واژه نمادگرایی خاصی در اسطورهها یا ادبیات رسمی ندارد و صرفاً نمادی کاربردی در آشپزی بومی، صمیمیت سفرههای محلی و فرآوردههای سنتی گندم است.
جمعبندی و توضیح کامل یارما
واژه «یارما» اصالتاً واژهای فارسی نیست، بلکه یک وامواژه از زبان ترکی است که از فعل «Yarmak» به معنی شکافتن، نصف کردن یا قاچ کردن ریشه میگیرد. این نامگذاری به دلیل فرآیند خرد شدن و شکسته شدن دانههای غلات انجام شده است.
این کلمه امروزه وارد فرهنگ غذایی و گویشهای مختلف زبان فارسی (مانند همدانی، اراکی، اردبیلی و آذری) شده و به طور خاص به بلغور گندم یا جو اشاره دارد که در پخت غذاهای سنتی نظیر آش یارما و دمی یارما استفاده میشود. در واژهنامههای فارسی معیار ورودی مستقل قدیمی ندارد اما به عنوان یک اصطلاح بومی و عامیانه کاملاً شناختهشده است.