یعنی چه
سرکنگبین نوشیدنی یا شربتی کهن و دارویی در طب سنتی ایران است که از جوشاندن مخلوط مشخصی از سرکه و عسل (یا شکر) به همراه آب به دست میآید و برای خنک کردن بدن و تنظیم اخلاط کاربرد دارد.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت [serkangebīn] تلفظ میشود و در صورت معرب آن (سکنجبین) به صورت [sekanjabīn] خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این پرسش بر اساس تعداد حروف خواستهشده میتواند «کلمه سرکنگبین» (۱۲ حرف)، «سکنجبین» (۷ حرف) یا «سرکهانگبین» (۱۰ حرف) باشد.
به انگلیسی
در متون علمی و پزشکی غربی، از واژه Oxymel که ریشه یونانی-لاتین دارد برای نامیدن شربت سرکه و عسل استفاده میشود.
به عربی
این کلمه به صورت معرب وارد زبان عربی شده و در متون طب سنتی عربی به شکل السکنجبین به کار میرود.
به ترکی
در فرهنگ و طب سنتی ترکیه، این واژه هم به صورت وامواژه عثمانی و هم با توصیف ترکی آن شناخته میشود.
به فارسی
واژهای کاملاً پارسی و مرکب است که از بخش نخست «سِک» (به معنای سرکه در پارسی میانه) و بخش دوم «انگبین» (به معنای عسل یا شهد) تشکیل شده است.
در قرآن
واژه سرکنگبین یا سکنجبین در قرآن کریم نیامده است؛ گاهی به دلیل تشابه اسمی با ترنجبین یا مَنّ اشتباه میشود که فاقد استناد است.
نماد چیست
در فرهنگ ایرانی و ادبیات عرفانی (بهویژه اشعار مولانا)، سرکنگبین نماد آمیزش دو عنصر متضاد (ترش و شیرین) برای رسیدن به تعادل است. همچنین به دلیل بیت معروف «عاقبت سرکنگبین صفرا فزود»، نماد کارهایی است که مایه زیان و نتیجه معکوس میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل کلمه سرکنگبین
سرکنگبین یا همان سکنجبین، یکی از اصیلترین و قدیمیترین شربتهای دارویی در طب سنتی ایران است. این واژه از ترکیب دو کلمه پارسی میانه یعنی «سِک» (سرکه) و «انگبین» (عسل) ساخته شده است که نشاندهنده ماهیت فرآورده یعنی آمیزه عسل و سرکه است. این ترکیب مظهر تعادل مزاج و دفع صفرا در بدن به شمار میرود.
در ادبیات فارسی، به ویژه در اشعار مصلحان و عارفانی چون مولوی، سرکنگبین جایگاه نمادین ویژهای دارد. از یک سو نشاندهنده همراهی دو امر متضاد برای خلق یک فایده است و از سوی دیگر، به عنوان تمثیلی برای درمانهای اشتباهی که نتیجه معکوس میدهند و بیماری را تشدید میکنند، به کار رفته است.