یعنی چه
این عبارت ترکیبی از دو واژهٔ «ابن» (فرزند) و «قَصّار» (رختشوی/گازر) است. در تاریخ اسلام نیز این ترکیب به عنوان لقب و شهرت برخی از دانشمندان و اندیشمندان، به ویژه «ابوالحسن علی بن عمر بغدادی» فقیه و قاضی معروف مالکیمذهب شناخته میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت با کسر همزه در ابن و فتح و تشدید بر روی صاد در کلمهٔ قصار صورت میگیرد.
در جدول
اگر در جدولهای متقاطع با نشانهٔ فرزند رختشوی یا لقب فقیه مالکی مواجه شدید، پاسخ آن «ابن قصار» است که دقیقاً ۷ حرف دارد.
به انگلیسی
برای اشاره به شخصیت تاریخی از نگارش لاتین نام او و برای بیان معنای ترکیبی آن از واژگانی که به پیشهٔ رختشویی اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این کلمه به صورت معرفه با الگوهای فقهی و تاریخی به کار میرود.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این ترکیب عربی به زبان فارسی، «پور گازر» یا «فرزند رختشوی» است که به شغل سپیدگری و شستشوی جامهها اشاره دارد.
در قرآن
عبارت «ابن قصار» یا واژهٔ «قصار» به معنی رختشوی در قرآن وجود ندارد؛ اگرچه ریشههای دیگر کلمه مانند «قصر» در واژگانی چون قاصرات الطرف به کار رفتهاند که معنای متفاوتی دارند.
نماد چیست
این عبارت بار نمادین مستقل و ویژهای در ادبیات ندارد و صرفاً نشاندهندهٔ انتساب به طبقهٔ زحمتکش پیشهوران (گازران) در ساختار جوامع قدیم اسلامی است.
جمعبندی و توضیح کامل ابن قصار
واژهٔ «ابن قصار» در اصل یک ترکیبِ اسمی و نسبی عربی است که از دو پارهٔ «ابن» به معنای فرزند و «قَصّار» به معنای رختشوی یا گازر شکل گرفته است. قصار در لغت به کسی گفته میشود که جامهها و پارچهها را شستوشو داده، میکوبد و سفید میکند؛ از این رو معنی تحتاللفظی این عبارت، «پسرِ گازر» یا همان فرزندِ رختشوی است.
علاوه بر معنای لغوی، این ترکیب در تاریخ و فرهنگ اسلامی به عنوان یک اسم خاص و لقب برای برخی از بزرگان و فقها به کار رفته است. مشهورترین شخصیتی که به این نام شناخته میشود، ابوالحسن علی بن عمر بغدادی، فقیه و قاضی برجستهٔ مالکیمذهب در قرن چهارم هجری است که آثار متعددی در علم اصول و فقه دارد.
این کلمه در زبان فارسی معادل مستقیمِ یککلمهای ندارد و برای بازگویی آن از تعابیر توصیفی استفاده میشود. همچنین در منابع قرآنی کاربرد مستقیم نداشته و در ادبیات کلاسیک نیز بیشتر بازتابدهندهٔ عناوین شغلی و طبقاتی سنتی است.