یعنی چه
نفس غاذیه (یا قوه غاذیه) در فلسفه ارسطویی و حکمت اسلامی، به عنوان پایینترین مرتبه از مراتب نفس شناخته میشود. وظیفه اصلی این قوه، جذب، هضم و دگرگون کردن مواد غذایی خارجی و تبدیل آنها به اجزای بدن موجود زنده است تا جایگزین مواد از دست رفته (بدل ما یتحلل) شود. این مرتبه بین گیاهان، حیوانات و انسانها مشترک است.
تلفظ
این ترکیب وصفی در زبان عربی و فارسی به صورت «نَفْسِ غاذِیَه» تلفظ میشود که در آن «غاذیه» اسم فاعل مؤنث از ریشه تغذیه است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان مرتبهای از نفس یا مترادف نفس نباتی، «نفس غاذیه» با ۸ حرف (بدون احتساب فاصله در شمارش سنتی یا با ساختار مشخص) است.
به انگلیسی
در متون فلسفی غرب که ترجمه آثار ارسطو و ابنسینا هستند، از این واژه با اصطلاحات مربوط به روح تغذیهای یا قوای نباتی یاد میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی و روان این اصطلاح در متون کهن و مدرن شامل «نفس نباتی»، «قوه تغذیه» و «روانِ روینده یا گیاهی» است که به جنبه رشد و نمو مادی اشاره دارد.
در قرآن
ترکیب «نفس غاذیه» به هیچ وجه در متن قرآن کریم ذکر نشده است. این دستهبندی سهگانه (غاذیه، حیوانیه، ناطقه) حاصل ورود فلسفه مشاء و یونانی به جهان اسلام است، اگرچه تکواژه «نفس» در قرآن به معانی دیگر مکرراً به کار رفته است.
نماد چیست
در نمادپردازی فلسفه طبیعی، نفس غاذیه نماد «گیاه و نبات» و پایینترین سطح از حیات روانی است. این قوه نشاندهنده ابعاد مادی، فیزیولوژیک و غریزی بقا در انسان و حیوان به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل نفس غاذیه
نفس غاذیه یکی از اصطلاحات کلیدی در فلسفه طبیعی و پزشکی کهن اسلامی و ارسطویی است که به پایهایترین مرتبه از مراتب حیات اشاره دارد. بر اساس دیدگاه فیلسوفانی چون ابنسینا، نفس نباتی دارای سه قوه اصلی غاذیه (تغذیه)، نامیه (رشد) و مولده (تولید مثل) است که در این میان، غاذیه وظیفه حفظ بقای شخص از طریق دگرگونسازی غذا را بر عهده دارد.
این قوه با جذب مواد بیرونی و شبیهسازی آنها به بافتهای بدنی، مانع از تحلیل رفتن جسم جاندار میشود. از این رو، نفس غاذیه وجه مشترک تمام موجودات زنده (گیاه، حیوان و انسان) است و مرتبه مادی و بیولوژیک حیات را مدیریت میکند تا بستر برای تجلی قوای بالاتر مانند حواس و عقل فراهم شود.