یعنی چه
واژه تفوقی صفت نسبی است که از ترکیب کلمه تفوق (برتری، چیرگی) و «ی» نسبت ساخته شده است. این کلمه به حالت، رویکرد یا حس برتریخواهی، بالاتر بودن یا سلطهجویی بر دیگران اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت تَفَوُّقی (تَ - فَوْ - وُ - قی) است که تشدید روی حرف واو قرار میگیرد.
در جدول
کلمه تفوقی در جدولهای متقاطع یک واژه ۵ حرفی است. اگر صورت سوال به معنای خود واژه یعنی برتری یا چیرگی اشاره داشته باشد، کلمات برتری یا تفوق نیز میتوانند گرهگشا باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، صفاتی که نشاندهنده برتری، تسلط یا گرایشهای برتریجویانه هستند به عنوان معادل به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی از واژه تفوقیّ یا استعلائیّ برای توصیف رویکردها و رفتارهای مبتنی بر تفوق و چیرگی استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی برای این واژه شامل برتریخواهانه، سلطهجویانه، چیره و دارای رجحان هستند که مفهوم صفت بودن آن را به خوبی منتقل میکنند.
نماد چیست
واژه تفوقی یک مفهوم انتزاعی و صفت صِرف است، بنابراین نماد فیزیکی یا مادی خاصی در فرهنگها برای آن ثبت نشده است؛ اما ریشه آن (تفوق) در ادبیات معمولاً نماد و مظهر پیشرفت، قدرت و غلبه علمی با بار معنایی مثبت است.
جمعبندی و توضیح کامل تفوقی
واژه «تفوقی» یک صفت نسبی مشتق شده از ریشه عربی «ف و ق» (فوق) است که در زبان فارسی با اضافه شدن «ی» نسبت شکل گرفته است. این کلمه به معنای منسوب به تفوق بوده و به هر نوع ویژگی، حس یا رویکردی که بر پایه برتریجویی، فزونی داشتن، چیرگی و تسلط بر دیگران باشد اشاره دارد. اگرچه خودِ این صفت در متون رسمی و اصیل زبان فارسی تا حدی کمکاربرد است و بیشتر شکل مصدر آن یعنی «تفوق» به کار میرود، اما همچنان در ترکیبهایی مانند حس تفوقی یا نگاه تفوقی کاربرد معنایی دارد.
از نظر ساختاری، این کلمه پنج حرف دارد و همخانوادههایی چون فوق، فوقانی، متفوق و مافوق برای آن شمرده میشود. در لغتنامهها مترادفهای آن را کلماتی چون برتریخواهانه و سلطهجویانه دانستهاند که در مقابل مفاهیمی مانند فروتنی، فرودستی و انحطاط قرار میگیرد. این واژه در متن قرآن به صورت صریح نیامده، هرچند مشتقات دیگر ریشه آن بارها در آیات مختلف استفاده شدهاند.