یعنی چه
واژهٔ منبوت یک صفت مفعولی کمترشنیدهشده و عربی است که به معنای هر چیزِ رشد داده شده و رویانیده شده به کار میرود. این کلمه برخلاف قیاس صرفی از مصدر إنبات آمده و به صورت سماعی به این شکل ضبط شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح میم، سكون نون، ضم باء و واو کشیده به صورت مَنبُوت است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند کاشتهشده، رسته و رویانیده به عنوان معادلهای پنج حرفی منبوت کاربرد دارند.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی واژه منبوت بر مفاهیم کشت، نمو و پوشش گیاهی دلالت دارند.
به عربی
منبوت خود ریشهٔ عربی دارد و با واژگانی چون مزروع و منبت در همبستگی معنایی قرار میگیرد.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی برای این واژه شامل عباراتی چون رویانیده شده، رسته و گیاه کاشتهشده است که مفهوم نمو و نبات را میرسانند.
در قرآن
عین صیغهٔ کلمهٔ «مَنبُوت» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما همخانوادههای فعال آن مانند فعل «أَنْبَتَتْ» (رویانید) یا اسم «نَبات» بارها در آیات مختلف (مانند آیه ۲۶۱ سوره بقره) استفاده شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل منبوت
واژهٔ «منبوت» یک صفت مفعولی کمترشنیدهشده و وامواژهای عربی در زبان فارسی است. این کلمه از ریشهٔ (نبت) مشتق شده و از نظر لغوی به معنای رویانیده شده، رسته، کاشتهشده و نمویافته است؛ یعنی هر آنچه که انسان یا طبیعت سبب رشد و جوانه زدن آن شده باشد. از نظر قواعد صرفی، این کلمه نعت مفعولی برخلاف قیاس از مصدر «إِنبات» است که طبق قاعده باید به صورت «مُنْبَت» میآمد، اما به صورت سماعی به شکل «مَنبُوت» در لغتنامههای کهن نظیر دهخدا و ناظمالاطباء ثبت شده است.
اگرچه خود این واژه کاربرد روزمره یا ادبی بسیار گستردهای ندارد و حتی در متن قرآن کریم نیز مستقیماً به کار نرفته، اما همخانوادههای بسیار معروفی نظیر نبات، نابت، تنبیت و انبات دارد که کاربرد وسیعی در زبان فارسی و متون دینی دارند. در مسابقات جدول و معماها، این کلمه معمولاً به عنوان یک واژه ۵ حرفی با مفهوم کاشتهشده یا رویانیده مطرح میشود.