یعنی چه
«عیش و نیستی» در زبان فارسی یک اصطلاح یا ترکیب سنتی لغتنامهای نیست، بلکه عنوان یک نمایشنامه معروف از نویسنده فرانسوی «تیری مونیه» (Thierry Maulnier) است که در سال ۱۹۶۰ نوشته شده و توسط استاد ابوالحسن نجفی به فارسی ترجمه گردیده است. واژه عیش در این ترکیب ترجمه واژه فرانسوی مربوط به امر جنسی و لذت است و نیستی به معنای عدم و فنا میباشد.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت [‘ayš va nēstī] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد و به عنوان طراحان برای نام نمایشنامه ابوالحسن نجفی یا اثر تیری مونیه استفاده میشود.
به انگلیسی
عنوان انگلیسی این اثر بر اساس متن فرانسوی شناخته میشود.
به عربی
در زبان عربی برای عنوان این اثر از ترجمه ساختاری آن استفاده میکنند.
به ترکی
ترجمه مفهوم کتاب به زبان ترکی استانبولی.
به فارسی
اگرچه عنوان رسمی کتاب در ایران «عیش و نیستی» ثبت شده است، اما از نظر مفهوم واژگانی برابر با «لذت و فنا» یا «خوشگذرانی و نابودی» در ادبیات فارسی است.
جمعبندی و توضیح کامل عیش و نیستی
عبارت «عیش و نیستی» برخلاف ظاهر سنتی و ادبیاش، یک اصطلاح اصیل یا مثل قدیمی در زبان فارسی نیست. این عبارت در واقع عنوان یک نمایشنامه کمدی تلخ (گروتسک) به قلم «تیری مونیه» نویسنده فرانسوی است که در سال ۱۹۶۰ میلادی خلق شد. این کتاب با ترجمه دقیق و روان استاد ابوالحسن نجفی در فضای فرهنگی ایران شناخته شد و به همین دلیل به عنوان یک گنجینه ادبی یا سوال جدولی رواج یافت.
محتوای این اثر به هجو مدرنیته، تفکرات پوزیتیویستی، روانکاوی فرویدی و به ویژه نقد طنزآمیز کتاب معروف «هستی و نیستی» اثر ژان پل سارتر میپردازد. نویسنده در قالب این نام، شعارزدگی نیهیلیستی انسان مدرن را به چالش میکشد.
از نظر واژهشناسی فردی، «عیش» ریشه عربی دارد و به معنای زیستن و خوشگذرانی است و «نیستی» واژهای از فارسی میانه به معنای عدم وجود و فنا است. ترکیب این دو کنار هم، تقابل طنزآمیز شهوت و لذتهای مادی را با پوچی و مرگ به تصویر میکشد.