یعنی چه
واژه «استکانوا» در اصل یک فعل ماضی از مصدر «استکانت» است و به حالت تسلیم، شکستن غرور، زاری و فروتنی عمیق اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه به صورت اِستَکانُوا (با فتحه روی حروف ت و ن و سکون روی س) است.
در جدول
این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان معادل «خضوع کردند» یا «تن به ذلت دادند» با طول ۸ حرف کاربرد دارد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون اسلامی و قرآنی، این واژه به تسلیم شدن و متواضع کردن خود در برابر قدرت بالاتر برگردانده میشود.
به عربی
این کلمه خود یک فعل عربی فصیح است که از نظر معنایی به افعالی چون خضعوا و استسلموا بسیار نزدیک است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل «فروتن شدند»، «سر خم کردند»، «انقیاد یافتند» و «تن به خواری و ذلت دادند» است.
در قرآن
این کلمه دقیقاً دو بار در قرآن کریم به کار رفته است؛ یکبار در آیه ۱۴۶ سوره آلعمران در ستایش مؤمنانی که در برابر دشمن ناتوان نشدند و تن به ذلت ندادند (...وَمَا اسْتَكَانُوا...)، و بار دیگر در آیه ۷۶ سوره مؤمنون در نکوهش کافرانی که در برابر پروردگارشان فروتنی و زاری نکردند (...فَمَا اسْتَكَانُوا لِرَبِّهِمْ...).
نماد چیست
در متون تفسیری و عرفانی، این حالت نماد بندگی خالصانه، فروپاشی تکبر درونی و تسلیم مطلق شدن در برابر اراده الهی است؛ هرچند به عنوان یک شیء یا مظهر مادی، نماد بیرونی خاصی ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل استکانوا
واژه «استکانوا» یک فعل اصیل عربی از باب استفعال است که در فرهنگ لغات اسلامی و تفاسیر قرآنی جایگاه ویژهای دارد. درباره ریشه دقیق آن میان لغویون اختلافنظر وجود دارد؛ برخی آن را از ریشه «س-ک-ن» به معنی آرام گرفتن همراه با تواضع، برخی از «ک-و-ن» به معنی طلب ثبات، و برخی از «ک-ی-ن» به معنی خضوع میدانند. با این حال، تمام این دیدگاهها در مفهوم نهایی یعنی فروتنی عمیق و تسلیم شدن مشترک هستند.
این کلمه در قرآن کریم دو روی یک سکه رفتاری را نشان میدهد؛ از یک سو پایداری و عدم تسلیم در برابر باطل و دشمنان (در سوره آلعمران) را میستاید و از سوی دیگر، عدم خضوع و تضرع در برابر خداوند (در سوره مؤمنون) را مایه ملامت میداند. در مجموع، استکانوا بازتابدهنده حالت روحی و روانی انسان در مواجهه با قدرتهای بزرگتر یا مصائب است.