یعنی چه
این عبارت به عملی یا چیزی اشاره دارد که انجام آن از نظر قانون، شرع، عرف یا دستور اخلاقی ممنوع اعلام شده است. در متون دینی و حقوقی، به هر کاری که صراحتاً از انجام آن بازداشته شده باشیم، نهی شده میگویند.
تلفظ
واژه «نهی» با سکون هاء و یاء پیش از صفت مفعولی «شده» خوانده میشود.
در جدول
پاسخ اصلی در جدولهای کلمات متقاطع برای این مفهوم، خود واژه «نهی شده» با ۶ حرف است و جایگزینهای آن شامل ممنوع و قدغن میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن (رسمی، قانونی یا اجتماعی) از این واژهها برای رساندن مفهوم ممنوعیت استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح دقیق فقهی و حقوقی آن «منهیّ عنه» (آنچه از آن بازداشته شده) است.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و سره، به جای این ترکیب ترکیبی عربی-فارسی، میتوان از واژگانی چون «بازداشته» یا «ممنوع» استفاده کرد؛ هرچند «نهی شده» کاربرد رسمی فراوانی دارد.
نماد چیست
در دنیای مدرن، تابلوی دایره با خط قرمز مورب یا تابلوی ایست (Stop) نماد بصری آن است. در ادبیات سنتی و اخلاقی نیز «عقل» به عنوان ناهی درونی و نماد بازدارندگی از بدیها شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نهی شده
عبارت «نهی شده» یک ترکیب وصفی کاربردی در زبان فارسی است که از مصدر عربی «نهی» (به معنی منع کردن و بازداشتن) و صفت مفعولی فارسی «شده» ساختار یافته است. این واژه در گفتگوهای روزمره، متون حقوقی و بهویژه اصطلاحات دینی برای اشاره به امور، رفتارها یا احکامی به کار میرود که فرد از انجام دادن آنها منع شده است و نقطه مقابل آن «امر شده» یا «مجاز» قرار دارد.
در ریشهشناسی قرآنی و اسلامی، نهی مفهوم بسیار کلیدی دارد؛ چرا که به عنوان ابزاری برای هدایت انسان و دوری از هوا و هوس (مانند آیه وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى) معرفی میشود. اعمال ممنوعه در ادبیات دینی به عنوان «منهیات» شناخته میشوند که عقل و شرع انسان را از ارتکاب به آنها برحذر میدارند.