یعنی چه
عبارت «قرن عشار» در متون لغوی و تاریخی به دو صورت معنا شده است؛ نخست به عنوان معادل زمانشناسی برای «قرن دهم» (القرن العاشر) و دوم به عنوان یک اسم خاص جغرافیایی که به قلعه و دژی قدیمی بر فراز کوهی کوچک در کشور یمن اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت ترکیبِ اضافی «قَرْن» (با فتح قاف و سکون راء) و «عِشار» (با کسر عین) میباشد.
در جدول
در طرح سؤالات جدول، این عبارت معمولاً به عنوان نشانه زمان (سده دهم) یا یک مکان تاریخی و جغرافیایی در یمن مد نظر قرار میگیرد و دقیقاً دارای ۷ حرف است.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، اگر به معنای زمانی باشد به صورت سده دهم ترجمه میشود و اگر به عنوان مکان کاربرد داشته باشد، به صورت نام خاص فنوتیپیک نگاشته میشود.
به عربی
در زبان عربی، کلمه قَرْن در جغرافیا به معنای تپه منفرد یا کوه کوچک نیز میآید که ریشه نامگذاری آن قلعه تاریخی است.
به فارسی
برگردان و معادل مستقیم فارسی این واژه در متون تاریخی معادل «سدهٔ دهم» است و در جغرافیا به همان صورت اسم خاص (دژ یا قلعه عشار) شناخته میشود.
در قرآن
ترکیب عینی «قرن عشار» در قرآن کریم یافت نمیشود. با این حال، واژه «قَرْن» بارها به معنای امتها و نسلهای گذشته به کار رفته و واژه «العِشَار» در آیه ۴ سوره تکویر (وَإِذَا الْعِشَارُ عُطِّلَتْ) به معنی شتران باردارِ ده ماهه و باارزش آمده که ارتباط معنایی مستقیم با قرن دهم ندارد.
نماد چیست
این عبارت وجهه استعاری یا کنایهای خاصی در فرهنگ عامه ندارد؛ در متون کهن صرفاً نمادی از یک دوره زمانی مشخص (سده دهم) یا نشانهای از یک موقعیت جغرافیایی و نظامی در بلاد عربستان باستان است.
جمعبندی و توضیح کامل قرن عشار
عبارت «قرن عشار» یک ترکیب واژگانی با دو وجهه متمایز تاریخی و جغرافیایی است. در نگاه اول و بر اساس ریشهشناسی واژه «عشار» که از ریشه (ع ش ر) به معنی عدد ده مشتق شده، این عبارت در برخی منابع لغوی معادل سده دهم یا «القرن العاشر» قرار گرفته است.
در نگاه دوم که مستند به کتابهای معتبر جغرافیای کهن مانند معجمالبلدان یاقوت حموی است، قرن عشار نام یک قلعه و حصن باستانی در سرزمین یمن است. در لغت عرب، «قَرْن» به معنای کوه کوچک یا تپه منزوی نیز به کار میرود و از آنجا که این دژ بر فراز چنین عارضهای بنا شده، به این نام شهرت یافته است.
بنابراین هنگام مواجهه با این عبارت در متون قدیمی یا جداول کلمات متقاطع، باید توجه داشت که این ترکیب ۷ حرفی بسته به بافت متن میتواند اشاره به یک مقطع زمانی (قرن دهم) یا یک بنای مستحکم و باستانی در کشور یمن داشته باشد.