یعنی چه
در لغت و متون کهن، این اصطلاح به تمامی حیوانات کوچک، خزندگان، حشرات، موشها و مارمولکها اطلاق میشده است که بر روی زمین حرکت میکنند. برخلاف زیستشناسی مدرن که حشرات را محدود به ششپایان میداند، در گذشته مفهوم گستردهتری شامل همه هوامّ و صغار الدواب داشته است.
تلفظ
این ترکیب به صورت حَشَراتُ الأرض (حَ . شَ . راتُل . اَرض) تلفظ میشود که یک ترکیب اضافی عربی است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول خود «حشرات الارض» با ۱۰ حرف است. همچنین بسته به طراح جدول، کلماتی چون هوام یا خزندگان نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، میتوان از اصطلاحات فوق برای انتقال مفهوم جانوران ریز زمینی استفاده کرد.
به عربی
این عبارت خود ریشه اصیل عربی دارد و در متون فقهی و لغوی عرب به همین صورت یا به شکل هوام الارض به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این ترکیب شامل خزندگان زمین، جنبندگان کوچک، آفات زمینی و جانوران خرد خاکزی است که در متون کهن ادبی به کار رفتهاند.
در قرآن
خود ترکیب «حشرات الارض» در متن صریح قرآن وجود ندارد؛ اما مصادیق حشرات مانند مگس (ذباب)، پشه (بعوضه)، موریانه (دابه الارض در سوره سبأ)، ملخ (جراد) و مورچه (نمل) به طور متعدد در آیات قرآن آمده است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و متون اخلاقی، این موجودات به دلیل سر به خاک داشتن و عدم توانایی پرواز بلند، نماد دلبستگی به مادیات، حقارت و پستی دنیا هستند. در مقابل، پرندگان نماد روح بلندپرواز و آسمانی به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل حشرات الارض
عبارت «حشرات الارض» یک ترکیب اضافی عربی است که در متون فقهی، ادبی و تفسیر کهن فارسی و عربی کاربرد فراوانی داشته است. مفهوم این واژه در گذشته فراتر از تعریف زیستشناسی امروزی بوده و به تمامی جنبندگان، خزندگان، آفات و جانوران ریز روی زمین (مانند موش، مارمولک، مورچه و مگس) اطلاق میشده است.
اگرچه این عبارت دقیق در قرآن نیامده، اما اصطلاح معروف «دَابَّةُ الْأَرْضِ» در سوره سبأ و همچنین نام حشراتی چون مورچه و زنبور در آیات دیگر به چشم میخورد. در فقه اسلام، این اصطلاح معمولاً برای بیان حکم کراهت یا حرمت اکل این جانداران کاربرد دارد.
در حوزه فرهنگ و ادبیات عرفانی نیز حشرات الارض به عنوان موجوداتی خاکزی، نماد مادیگرایی، دلبستگی به مادیات و مرتبه پایین وجودی انسان در نظر گرفته میشوند که در تضاد با مرغان بلندپرواز آسمان (نماد روح تشنه معنویت) قرار دارند.