یعنی چه
ترکیب وصفی «بسیار خنک» در زبان فارسی دو کاربرد عمده دارد؛ در بیان اقلیمی و فیزیکی به معنای هوایی با سرمای ملایم، تازه و بسیار دلپذیر است. در ادبیات عامیانه و کنایی نیز برای توصیف رفتار، سخن یا بذلهای که بسیار لوس، بیروح، بیمزه و خستهکننده باشد به کار میرود. همچنین در زبان کهن (به صیغه خُنُک) به معنای بسیار فرخنده و خوشا به حالِ کسی بودن است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه «بِسْیار» (قید مقدار) و «خُنَک» (صفت بیانی) تشکیل شده است که در گفتار روزمره به صورت پیاپی و با کسره اضافه خوانده میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، عبارت «بسیار خنک» دقیقاً دارای ۸ حرف است. بسته به طراح جدول، معادلهای عربی آن نظیر بارد یا کلمات توصیفی دیگر نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
برای توصیف دمای مطبوع از عبارت Very cool، برای سرمای شدیدتر از Chilly یا Freezing و برای کاربرد کنایی و عامیانه آن از اصطلاحات ادبی نظیر Insipid یا عامیانه مثل Very lame استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح «بارد جداً» دقیقترین برگردان برای میزان سرمای بالا است. در صورتی که منظور از خنکی، حس طراوت و فرحبخشی هوا یا نوشیدنی باشد، از واژه «منعش» استفاده میگردد.
به فارسی
برگردانها و عبارات جایگزین فارسی این ترکیب شامل واژههایی چون «خیلی خنک»، «سرد مطبوع»، «کاملاً خنک» و در وجه عامیانه «بسیار بینمک» و «یخ» هستند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، هوای بسیار خنک نمادی از حس سبکبالی، رهایی از حرارت و سختی روزگار، تازگی و حال خوب است. در مقابل، در تمثیلهای اجتماعی، این تعبیر به عنوان نماد بیاحساسی، سردی رفتاری و لوس بودن اشخاص یا لطیفهها به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل بسیار خنک
عبارت «بسیار خنک» یک ترکیب وصفی تأکیدی در زبان فارسی است که از ریشههای کهن پهلوی (واژگان wasiār و xunōk) نشأت میگیرد. این عبارت در لغتنامههای شاخص به عنوان مدخل مستقل و مجزا ثبت نشده، اما به عنوان یک تعبیر پرکاربرد حقیقی و کنایی، همواره مورد استفاده بوده است. معنای اصلی آن به سرمای لذتبخش و هوای تازه اشاره دارد و در قرآن کریم نیز اگرچه عین کلمه نیامده، اما مفاهیمی نظیر «برد» و «بارد» به آن اشاره دارند.
از سوی دیگر، این واژه پتانسیل بالایی در استفادههای کنایی دارد؛ به طوری که در روابط اجتماعی و طنز روزمره، برای توصیف سخنان بیمزه و رفتارهای بیروح به کار میرود. از نظر ساختاری در بازیهای فکری و جدول، کلمهای ۸ حرفی است که معادلهای دقیقی در زبانهای انگلیسی و عربی دارد و حس طراوت یا بیمزگی را به مخاطب منتقل میکند.