معنی
عبارت «یحیی و یمیت» از دو فعل مضارع عربی تشکیل شده است؛ «یحیی» به معنای زنده کردن و حیات بخشیدن است و «یمیت» به معنای میراندن و جان گرفتن. این ترکیب در متون دینی نشاندهنده احاطه کامل خداوند بر آغاز و پایان زندگی مخلوقات است.
یعنی چه
این عبارت بیانگر توحید افعالی است؛ یعنی جریان حیات در جهان هستی و همچنین پایان یافتن آن (مرگ)، همگی تحت اراده و فرمان مستقیم پروردگار انجام میشود و هیچ عامل دیگری مستقلاً این توانایی را ندارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت قرآنی به صورت «یُحیِی وَ یُمِیتُ» است که واو میان آنها حرف عطف به شمار میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این عبارت معمولاً به عنوان نشانهای از قدرت الهی یا ترجمه بخشی از آیات پادشاهی و توحید با تعداد ۹ حرف خواسته میشود.
به انگلیسی
در ترجمه عبارات اسلامی و قرآنی به زبان انگلیسی، این مفهوم را با افعالی نظیر give life (زنده کردن) و cause death (میراندن) معادلسازی میکنند.
به فارسی
معادل روان فارسی این عبارت، «زنده میکند و میمیراند» است. در زبان فارسی برای اشاره به این صفت از ترکیبهایی چون «حیاتبخش و فناکننده» نیز استفاده میشود.
در قرآن
این عبارت صراحتاً در چندین آیه از قرآن کریم آمده است؛ از جمله در سوره یونس آیه ۵۶: «هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ» (اوست که زنده میکند و میمیراند، و به سوی او بازگردانده میشوید) و سوره غافر آیه ۶۸ که بر حاکمیت مطلق خدا بر نظام آفرینش و معاد تاکید دارد.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ و عرفان اسلامی نماد قدرت مطلق و انحصاری خدا بر بزرگترین تحولات هستی است. همچنین تجدید حیات طبیعت در بهار (احیاء) و مرگ آن در پاییز (اماته) نمادی از این صفت الهی و یادآور واقعه رستاخیز تلقی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل یحیی و یمیت
عبارت «یحیی و یمیت» یک ترکیب فعلی قرآنی برگرفته از معارف اسلامی است که به عنوان یکی از صفات و افعال انحصاری خداوند شناخته میشود. این اصطلاح از دو بخش «یحیی» (از ریشه ح-ی-ی به معنی زنده میکند) و «یمیت» (از ریشه م-و-ت به معنی میمیراند) تشکیل شده است و مجموعاً به معنای «حیات بخشیدن و مرگ آوردن» است.
در نگرش توحیدی، این عبارت نشاندهنده این است که آمدن به دنیا و رفتن از آن، کاملاً در ید قدرت الهی است. قرآن کریم در آیات متعدد از این صفت برای اثبات معاد، رستاخیز و مالکیت مطلق خدا بر نظام هستی استفاده کرده است تا انسان را متوجه آغاز و پایان آفرینش کند.
در حوزه ادبیات، فرهنگ و حتی سوالات جدول، این اصطلاح جایگاه ویژهای دارد و نمادی از چرخه دایمی خلقت، دگرگونیهای طبیعت و فانی بودن مخلوقات در برابر ابدیت باریتعالی به شمار میرود.