معنی
عطا در لغت هم به عنوان مصدر به معنی «بخشیدن و دادن» و هم به عنوان اسم به معنی «آنچه به کسی بخشیده میشود» به کار میرود. این واژه نشاندهنده دستودلبازی و کرمی است که بدون توقع جبران انجام میشود.
یعنی چه
وقتی صحبت از عطا میشود، منظور نیکی، احسان و واگذاری مال یا نعمتی از سوی فردی بزرگوار (بهویژه خداوند) به دیگری است. در ادبیات فارسی این کلمه بار معنایی بسیار مثبتی دارد و ملازم با بزرگواری است.
مترادف
این کلمات همگی در مفهوم دادن، نیکوکاری و ارزانى داشتن نعمت با واژه عطا همپوشانی دارند.
متضاد
این واژهها در تضاد مفهومی با عطا قرار دارند و به معنای بازداشتن، گرفتن، خسیس بودن و خودداری از بخشش هستند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه سهحرفی عربی «ع ط و» مشتق شدهاند و رابطهای ساختاری و معنایی با یکدیگر دارند.
ریشه
عطا از ریشه عربی «عَطَا / عَطَاء» برآمده که در اصل به مفهوم دادن چیزی با سخاوت و بزرگواری است. مصدر باب افعال آن «إعطاء» است که در زبان فارسی به صورت اسم مصدر «عطا» رواج یافته و به عنوان اسم خاص نیز برای مردان استفاده میشود.
جمله سازی
در جدول
واژه عطا کلمهای ۳ حرفی است که در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً در پاسخ به طراحان با راهنمای «بخشش»، «هدیه»، «انعام» یا «دهش» به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به لحن متن و جایگاه واژه، میتوان از معادلهای فوق در ترجمه انگلیسی استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل عطا
واژه «عطا» از ریشه عربی «ع ط و» به معنای بخشش، دهش، هدیه و انعام است که هم به عنوان مصدر (بخشیدن) و هم به عنوان اسم (آنچه بخشیده میشود) در زبان و ادبیات فارسی جایگاه ویژهای دارد. این کلمه مترادفهای فراوانی چون بذل، هبه، احسان و کرم دارد و در نقطه مقابل مفاهیمی مانند منع، سلب و امساک قرار میگیرد. در فرهنگ اسلامی و ایرانی، عطا به عنوان نمادی از سخاوت، جود بیمنّت و موهبتهای الهی شناخته میشود.
ریشه و مشتقات این واژه بارها در قرآن کریم برای توصیف بخشندگی پروردگار (مانند آیه شریفه «إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ») یا مفهوم مطلقِ دادن به کار رفته است. همچنین این واژه در ادبیات عامیانه و ضربالمثلها نیز کاربرد دارد؛ برای نمونه عبارت معروف «عطایش را به لقایش بخشیدم» کنایه از چشمپوشی از خیر یا هدیه کسی به دلیل برخورد بد یا منت گذاشتن اوست. علاوه بر این، عطا به دلیل داشتن بار معنایی مثبت و شریف، به عنوان اسم خاص برای مردان نیز انتخاب میشود.