یعنی چه
واژه «گوات» در اصل متعلق به زبان بلوچی است و معنای تحتاللفظی آن «باد» یا «هوا» است. در فرهنگ عامه مردم بلوچ، این کلمه به نوعی باد یا روح مرموز و ماوراءالطبیعه نیز اشاره دارد که معتقدند در جسم انسان حلول کرده و تعادل روحی او را برهم میزند.
تلفظ
این واژه با فتح گاف و الف کشیده تلفظ میشود (Gwāt) و در گویشهای مختلف بلوچی ساختار صوتی ثابتی دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی که به عنوان راهنما میآیند معمولاً «باد در زبان بلوچی» یا «آیین درمانی بلوچستان» هستند که پاسخ آن گوات است.
به انگلیسی
بسته به زمینه متن، معادلهای انگلیسی آن ناظر بر جریان هوا یا انرژی پنهان ماورایی است.
به عربی
این کلمه نباید با واژه عربی «غواة» به معنی گمراهان اشتباه گرفته شود؛ معادل معنایی آن ریح و هواء است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای رساندن مفهوم باد و جریان هوا از این واژهها استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق کلمه گوات به فارسی معیار «باد» یا «هوا» است. این واژه ریشه مشترک با واژه «باد» در فارسی نو دارد؛ در زبان پهلوی (پارسی میانه) این کلمه به صورت «وات» (Vāt) تلفظ میشد که در تحولات زبانی بلوچی، حرف «و» ابتدا به «گو» تبدیل شده و به «گوات» تغییر یافته است.
نماد چیست
در فرهنگ بومی و سنتی بلوچستان، گوات نماد نیروهای نامرئی، تغییر، ناپایداری و همچنین عامل بیماری یا شفا در باورهای آیینی و موسیقیدرمانی منطقه است.
جمعبندی و توضیح کامل گوات
واژه «گوات» اصالتاً یک واژه ریشهدار در زبانهای ایرانی بهویژه زبان بلوچی است که به معنای «باد» و «هوا» به کار میرود. این کلمه از نظر زبانشناسی سیر تحول جالبی را طی کرده و همریشه با «وات» پهلوی و «باد» فارسی معیار است، با این تفاوت که در زبان بلوچی حرف ابتدایی آن به «گو» تبدیل شده است.
علاوه بر معنای لغوی، گوات در مردمشناسی و فرهنگ عامه جنوب ایران و بلوچستان به یک آیین درمانی سنتی و ذکرخوانی معروف اشاره دارد. در این باور سنتی، موسیقیدرمانی با نواختن سازهایی نظیر قیچک (سرود) برای خارج کردن بادهای موذی و ارواح آسیبرسان از بدن شخص بیمار (که به او گواتی میگویند) انجام میشود که شباهت زیادی به آیین زار در هرمزگان دارد.
در فارسی معیار کاربرد رسمی و مستقلی برای این کلمه وجود ندارد و در گویشهای عامیانه یا محلی دیگر گاهی ممکن است معانی متفاوتی به خود بگیرد، اما اصالت علمی و اثباتشده آن متعلق به فرهنگ و زبان بلوچی است.