معنی
اپراتور به معنای شخص یا نهادی است که مسئولیت هدایت، کنترل و مدیریت یک دستگاه، ماشینآلات، سیستم یا یک خدمت خاص (مانند تلفن یا شبکه) را بر عهده دارد. علاوه بر این، در علوم ریاضی و برنامهنویسی کامپیوتر، به نمادهایی که برای انجام یک عمل خاص روی دادهها استفاده میشوند نیز اپراتور یا عملگر میگویند.
یعنی چه
این واژه در زبان عامیانه و فنی به کسی اشاره دارد که پشت یک سیستم مینشیند و آن را هدایت میکند؛ به عنوان مثال اپراتور تلفن پاسخگوی تماسهاست و اپراتور دستگاههای صنعتی، مسئول تنظیم و نظارت بر عملکرد ماشینآلات است.
مترادف
واژههای متصدی و کارور نزدیکترین برگردانهای رسمی به این کلمه در زبان فارسی هستند.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «گرداننده دستگاه یا متصدی تلفن»، واژه ۷ حرفی «اپراتور» مد نظر است.
به انگلیسی
این واژه ریشه در زبان لاتین دارد و عیناً با همین املا و مفهوم به زبان انگلیسی و سپس به فارسی وارد شده است.
به فارسی
فرهنگستان زبان و ادب فارسی واژه «کارور» را به عنوان معادل رسمی این کلمه در نظر گرفته است، هرچند در صنایع مختلف همچنان واژههای متصدی و گرداننده کاربرد زیادی دارند.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه «اپراتور» کاملاً از واژه لاتین operātor (برگرفته از فعل operari به معنی کار کردن و انجام دادن) وارد زبانهای فرانسوی و انگلیسی (operator) شده و از آنجا به ساختار زبانی ما راه یافته است. در دنیای بینالمللی، این کلمه علاوه بر اشخاص، به شرکتهای بزرگ ارائهدهنده خدمات مخابراتی و ارتباطی (Telecom Operators) نیز اطلاق میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اپراتور
واژه اپراتور یکی از کلمات وامگرفته شده و بسیار پرکاربرد در زبان فارسی مدرن است که در اصل به شخصِ هدایتکننده و متصدی یک سیستم یا ماشین اشاره دارد. این کلمه مرزهای معنایی گستردهای دارد؛ به طوری که از یک سو در صنایع و خدمات عمومی به عنوان پاسخگوی تلفن یا کاربر ماشینآلات شناخته میشود و از سوی دیگر در علوم تخصصی مانند ریاضی، منطق و برنامهنویسی رایانهای، به عنوان «عملگر» یا نماد انجام یک فرایند محاسباتی به کار میرود.
اگرچه نهادهای زبانشناسی معادلهایی نظیر «کارور» را برای آن پیشنهاد کردهاند، اما به دلیل سادگی و جاافتادن این اصطلاح در بدنه فنی و عمومی جامعه، کلمه اپراتور همچنان جایگاه اول را در مکالمات روزمره و متون تخصصی حفظ کرده است. در حل جداول نیز این کلمه معمولاً به عنوان یک پاسخ ۷ حرفی کلیدی برای مفاهیمی مثل متصدی دستگاه یا گرداننده سیستمهای مخابراتی مطرح میشود.