یعنی چه
واژه «وجیز» صفت مشبهه از ریشه عربی است و به کلام، نوشته یا سخنی اطلاق میشود که بسیار خلاصه، کمحجم و مقتصر باشد، اما محتوای اصلی و مقصود را به طور کامل و رسا به مخاطب منتقل کند. مؤنث این کلمه «وجیزه» است که به معنای نوشته یا کتابچه مختصر به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه در زبان فارسی و عربی با فتح واو و سکون یا مدِ یاء به صورت [وَ ج ی ز] است.
در جدول
در کلمات متقاطع و جدولهای کلمات، در پاسخ به راهنماهایی همچون «کوتاه و مختصر»، «سخن فشرده» یا «ملخص»، واژه ۴ حرفی «وجیز» یا «موجز» قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای برگردان این واژه به زبان انگلیسی، بسته به لحن متن میتوان از صفتهایی استفاده کرد که مفهوم کوتاهیِ همراه با بار معنایی کامل را میرسانند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در این زبان نیز دقیقاً به کلام یا کار سریع و کوتاهی گفته میشود که عاری از حشو و زواید باشد.
به فارسی
برابرهای پارسی و واژگان رایج جایگزین برای وجیز شامل کلماتی چون «کوتاه»، «گزیده» و «سخنِ فشرده» هستند که بر مفهوم دوری از زیادهگویی دلالت دارند.
نماد چیست
در سنت ادبی و نقد بلاغی، وجیز بودنِ کلام مظهر و نماد هوشمندی، فصاحت و توانایی نویسنده یا گوینده در گنجاندن معانی بزرگ در ظرف کلمات کوچک و اندک است.
جمعبندی و توضیح کامل وجیز
واژه «وجیز» صفت عربیالاصل و برافتاده از ریشه سه حرفی (و-ج-ز) است که به معنای تام و تمامِ کوتاهی، اختصار و فشردهگویی به کار میرود. این کلمه معمولاً برای توصیف کلام، خطابه یا نوشتهای استفاده میشود که نویسنده در آن از هرگونه حشو و درازگویی پرهیز کرده و مستقیماً به سراغ اصل مطلب رفته است، به طوری که مخاطب با کمترین کلمات به بیشترین معنا دست یابد.
اگرچه خود این واژه به صورت مستقیم در متن آیات قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم همخانواده آن مانند ایجاز، پایههای اصلی بلاغت قرآنی را تشکیل میدهند. همچنین در تاریخ نگارش اسلامی، بسیاری از دانشمندان کتابهای خلاصه و تفاسیر مقتصر خود را با آرایه مؤنث این کلمه یعنی «الوجیز» نامگذاری میکردهاند که نشاندهنده بار علمی و منزلت این واژه در تمدن اسلامی است.