یعنی چه
ذات الشقوق از نظر لغوی به معنای «دارای شکافها، ترکها یا درهها» است. در اصطلاح تاریخی و جغرافیایی، این عبارت نام یکی از منزلگاهها و ایستگاههای قدیمی در راه مکه (پس از منطقه واقصه کوفه) است. همچنین «یوم ذات الشقوق» نام یکی از جنگهای معروف دوران جاهلیت (ایام العرب) میان قبیله بنیتمیم و همپیمانانش است.
تلفظ
این ترکیب عربی به صورت «ذاتُ الشُّقوق» با ضمه روی تاء و تشدید و ضمه روی شین تلفظ میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این واژه با توجه به تعداد حروف خواستهشده میتواند «ذات الشقوق» (۹ حرف) یا «الشقوق» (۶ حرف) باشد که اشاره به همان منزلگاه قدیمی دارد.
به انگلیسی
برای نگارش این اسم خاص در منابع انگلیسی از صورت رومننویسیشده آن استفاده میشود و برای بیان مفهوم لغوی آن عباراتی نظیر زمین شکافها به کار میرود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در متون تاریخی و جغرافیایی کهن به همین صورت یا به اختصار «الشقوق» ثبت شده است.
به فارسی
برگردان دقیق و تحتاللفظی این عبارت ترکیبی به زبان فارسی، «دارای شکافها» یا «زمینِ ترکخورده و درهدار» میشود.
در قرآن
ترکیب «ذات الشقوق» به صورت مستقیم در متن قرآن مجید به کار نرفته است؛ با این حال، تعبیری هممعنا و مشابه با آن در آیه ۱۲ سوره طارق به صورت «وَالأَرْضِ ذَاتِ الصَّدْعِ» (و سوگند به زمین شکافدار) آمده است که به شکافتن زمین برای رویش گیاهان اشاره دارد.
نماد چیست
از نظر مفهوم نمادین در ادبیات توصیفی، این واژه نشاندهنده و مظهر سرزمینهای ناهموار، درههای عمیق، زمینهای سخت ترکخورده و راههای کوهستانی و صعبالعبور است.
جمعبندی و توضیح کامل ذات الشقوق
عبارت «ذات الشقوق» یک ترکیب و اسم خاص اصیل عربی است که از نظر لغوی به معنای «دارای شکافها و درهها» میباشد. این کلمه در طول تاریخ و در جغرافیای شبهجزیره عربستان، به عنوان نام یکی از ایستگاهها و منزلگاههای معروف کاروانها در مسیر کوفه به مکه شناخته میشده است. همچنین در تاریخ صدر اسلام و دوران جاهلیت، نبردی معروف به نام «یوم ذات الشقوق» در این ناحیه رخ داده است که سبب ماندگاری این نام در متون کهن شده است.
این عبارت به طور مستقیم در قرآن کریم ذکر نشده، اما مفاهیم ساختاری و همخانوادههای آن (مانند ریشه شق) و ترکیبات مشابهی چون «ذات الصدع» در آیات قرآنی برای توصیف ویژگیهای زمین وجود دارند. در مجموع، ذات الشقوق واژهای با بار جغرافیایی و تاریخی است و بیشتر در متون کهن، کتابهای مسالک و ممالک و جداول کلمات متقاطع کاربرد دارد.