یعنی چه
الغیره در اصل همان واژهٔ غیرت عربی همراه با الف و لام است. این کلمه به معنای رشک، تعصب مثبت برای حفظ حریم شخصی، خانواده، دین یا وطن، و حساسیت نسبت به حضور دیگری یا رقیب است. در اصطلاح عرفانی نیز به معنای تجلی عزت الهی است که مانع توجه بنده به غیرِ خدا میشود.
تلفظ
این واژه در زبان عربی به صورت اَلْغَیْرَه (با فتح غین و سکون یاء) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این مدخل در جدول کلمات، خود واژهٔ «الغیره» با ۶ حرف است. معادلهای دیگر آن شامل غیرت و حمیت هستند.
به انگلیسی
بسته به متن، از واژهٔ Jealousy برای ابعاد عاطفی و از Zeal یا Protective jealousy برای ابعاد حمایتی و پاسداری استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود یک واژهٔ فصیح عربی از ماده «غ ی ر» است.
به فارسی
در زبان فارسی این واژه به صورت «غیرت» سادهسازی شده و به کار میرود که مترادفهایی چون حمیّت، رشک، ناموسپرستی و پاسداری از حریم دارد.
در قرآن
عین واژهٔ «الغیره» در قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما مشتقات دیگرِ ریشهٔ «غ ی ر» مانند واژه «غَیْر» یا فعل «یُغَیِّرُوا» (در آیه ۱۱ سوره رعد) بارها استفاده شدهاند. همچنین مفهوم غیرت الهی و حفظ حدود در آیات متعددی به طور غیرمستقیم مشهود است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات، این واژه نماد مرزبانی اخلاقی و وفاداری در عشق است. در ادبیات عرفانی نیز نماد عزت مطلق خداوند است که هیچ شریک و غیری را در حریم خود نمیپذیرد.
جمعبندی و توضیح کامل الغیره
واژه «الغیره» در اصل ساختاری کاملاً عربی دارد و همان صورت معرفه کلمه «غیرت» است که گاهی در متون کهن، ادبیات عرفانی و مباحث دینی فارسی عیناً به کار میرود. این کلمه ابعاد معنایی گوناگونی را شامل میشود؛ از یک سو در روابط انسانی به معنای رشک عاشقانه، حس مالکیت عاطفی و نگاهبانی از حریم خانواده است و از سوی دیگر، در مفاهیم اجتماعی و دینی به تعصب مثبت، حمیّت و پاسداری از ارزشها اشاره دارد.
در حوزه عرفان اسلامی، الغیره بار معنایی والایی پیدا میکند و به عنوان نمادی از عزت و یگانگی پروردگار شناخته میشود؛ به این معنا که خداوند غیور است و به دلیل تجلی این صفت، مانع توجه بنده به چیزی غیراز خود میگردد. در نتیجه، این کلمه در زبان فارسی یک واژه مستقل به شمار نمیرود و باید معنای آن را در پیوند با ریشه عربی و معادل فارسیاش یعنی «غیرت» درک کرد.