یعنی چه
قانصوه یک اسم خاص (علم) است و به عنوان یک واژه عمومی یا صفت در زبان فارسی کاربرد مستقل ندارد. این نام متعلق به دو تن از پادشاهان سلسلهٔ ممالیک برجی (چراکسه) در مصر است که مشهورترین آنها «سلطان قانصوه غوری» است.
تلفظ
تلفظ این واژه تاریخی به صورت «قانْصوه» (با سکون نون) است و در منابع مختلف تاریخی و عثمانی گاه به صورت قانسوه یا قنصوه نیز ضبط شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخی برای پرسشهایی نظیر «آخرین سلطان مقتدر ممالیک مصر» یا «پادشاه چرکسی مصر» به کار میرود و دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان و متون تاریخ اسلام، این نام تاریخی به صورت Qansuh یا Kansuh و در ارتباط با سلطان غوری به شکل Qansuh al-Ghuri نگاشته میشود.
به عربی
در زبان عربی این کلمه به عنوان یک نام خاص تاریخی مملوکی شناخته میشود که به صورت قانصوه یا قانسوة ثبت شده است.
به فارسی
از آنجا که قانصوه یک اسم علم (نام شخص) با ریشه چرکسی/مملوکی است، معادل یا برگردان لغوی مستقیم در زبان فارسی ندارد و صرفاً به عنوان یک نام تاریخی در متون فارسی نظیر لغتنامه دهخدا ذکر شده است.
در قرآن
واژهٔ قانصوه هیچگونه کاربرد، ریشه یا پیشینهای در آیات قرآن کریم ندارد و یک واژه کاملاً غیرقرآنی و تاریخی است.
نماد چیست
در بستر تاریخ سیاسی جهان اسلام، نام قانصوه (بهویژه قانصوه غوری) نماد آخرین دورهٔ شکوه و اقتدار حکومت ممالیک برجیه در مصر پیش از شکست سنگین در جنگ مرج دابق و سقوط این سلسله به دست سلطان سلیم عثمانی است.
جمعبندی و توضیح کامل قانصوه
واژه «قانصوه» یک اسم خاص (علم) تاریخی است و معنای لغوی عام یا مستقل در زبان فارسی ندارد. این نام بیش از هر چیز یادآور دو تن از سلاطین سرشناس سلسله ممالیک برجی (چراکسه) در مصر است. مشهورترین فرد با این نام، سلطان قانصوه غوری است که به عنوان آخرین فرمانروای مقتدر این دودمان شناخته میشود.
از نظر ریشهشناسی، این واژه ریشه فارسی یا عربی اصیل ندارد بلکه یک نام با خاستگاه چرکسی/مملوکی است. بنابراین نباید آن را با واژههای عربی همآوا مانند «قانص» (به معنی شکارچی) اشتباه گرفت. این نام در متون تاریخ اسلام و عثمانی بازتاب زیادی داشته و به دلیل شکست او در برابر امپراتوری عثمانی، نقطه عطفی در تاریخ مصر به شمار میرود.
در فرهنگهای لغت مانند دهخدا و همچنین در جدولهای کلمات متقاطع، قانصوه صرفاً به عنوان یک مدخل تاریخی و پاسخی ۶ حرفی برای پادشاهان چرکسی مصر یا سلاطین ممالیک مورد استفاده قرار میگیرد و فاقد مترادف، متضاد یا کاربرد قرآنی است.