یعنی چه
عبارت «اشر و بطر» ترکیبی عطفی از دو واژه هممعنی عربی است که در زبان فارسی برای توصیف حالت افراطی از خوشگذرانی مفرط همراه با غرور، تکبر، بیخیالی و کفران نعمت به کار میرود.
تلفظ
این ترکیب به صورت فتح هر دو حرف اول و دوم در هر دو کلمه یعنی اَشَر (Ašar) و بَطَر (Baṭar) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان نشانه و صفت ثروتمندان مغرور، سرمستی ناشی از وفور نعمت یا طغیان اخلاقی یاد میشود.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم دقیق این ترکیب اخلاقی در انگلیسی از عباراتی استفاده میشود که همزمان مفهوم شادی افراطی و تکبر متکبرانه را برسانند.
به عربی
هر دو واژه ریشه خالص عربی دارند و در متون دینی و اخلاقی عربی برای توصیف طغیان گری ناشی از رفاه زیاد در کنار هم یا به صورت جداگانه به کار میروند.
به فارسی
معادلهای فارسی مستقیمی که مفهوم این ترکیب را به وضوح برسانند شامل «سرمستی»، «خوشی مفرط»، «خودپسندی» و «ناسپاسی از فراوانی روزی» هستند.
نماد چیست
این واژه فاقد نماد گرافیکی مادی یا جانوری است، اما در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی، شاخصه و نماد سقوط اخلاقی جوامع و افرادی است که پس از رسیدن به رفاه مادی دچار طغیان شدند.
جمعبندی و توضیح کامل اشر و بطر
ترکیب «اشر و بطر» نمایانگر یکی از رذایل اخلاقی نکوهیده در فرهنگ دینی و ادبی است که به حالت سرمستی شدید، طغیان و تکبر انسان در مواجهه با نعمتهای فراوان اشاره دارد. این دو واژه که ریشه در زبان عربی دارند، به نوعی هممعنی بوده و تکرار آنها در کنار هم برای تاکید بر شدت غفلت و خودخواهی فردِ رفاهزده است.
در ریشهیابی قرآنی، واژه «اشر» برای توصیف قوم ثمود و واژه «بطر» برای توصیف جوامع طغیانگری که به خاطر خوشگذرانی نابود شدند به کار رفته است. از این رو، این اصطلاح در زبان فارسی به نمادی از کفران نعمت، غرور مفرط و بیخردی ناشی از ثروت تبدیل شده که در نهایت فرد یا جامعه را به سوی سقوط اخلاقی و نابودی میکشاند.