معنی
واژه مَطَر در اصل یک کلمه عربی است که وارد زبان فارسی شده و به معنای باران، ریزش آب از آسمان و بارش تلقی میشود. در متون ادبی فارسی گاهی به صورت مجاز در مفهوم اشک چشم نیز به کار رفته است.
یعنی چه
این کلمه بیانگر پدیده طبیعی بارش باران است که در فرهنگ عامه نماد پاکی، طراوت و رحمت الهی به شمار میرود، هرچند در برخی بسترها مفاهیم متفاوتی را حمل میکند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «باران به عربی» یا «بارش»، کلمه سه حرفی «مطر» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
رایجترین معادلهای انگلیسی برای این واژه کلمات Rain و Rainfall هستند.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی است و از ریشه سهحرفی (م ط ر) به معنی باریدن گرفته شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق و اصیل فارسی این کلمه شامل «باران»، «بارش» و واژههای کهنتر مانند «دیمه» (باران مداوم) است.
در قرآن
یک نکته بلاغی مهم در قرآن کریم این است که واژه «مطر» و مشتقات آن (مانند أمطرنا) اغلب برای بارش عذاب و مجازات الهی (مانند سنگباران قوم لوط) استفاده شده است، در حالی که برای بارانِ رحمت معمولاً از کلماتی چون «غیث» یا «ماء» استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مطر
واژه «مَطَر» یک واژه اصیل با ریشه سامی و عربی است که از دیرباز به ادبیات و متون مذهبی زبان فارسی راه یافته است. معنای اصلی و طبیعی این کلمه باران و ریزش از آسمان است و در شعر و ادب فارسی نیز غالباً نماد پاکی، رحمت، حیاتبخشی و گاهی همتراز با اشک چشم تصویر میشود.
با این حال، بررسی این کلمه در بستر متون قرآنی یک ویژگی ظریف بلاغی را آشکار میسازد؛ چرا که در آیات الهی، این واژه معمولاً دلالت بر خشم آسمانی، عذاب و تطهیر اجباری دارد. این دوگانگی مفهومی بین ادبیات عامه (نماد برکت) و کاربرد قرآنی (نماد مجازات)، طیف معنایی عمیق و ارزشمندی را به این واژه سه حرفی بخشیده است.