یعنی چه
«عزت» در اصل به معنای شکستناپذیری، توانمندی، سربلندی و ارجمندی است و در کاربرد فارسی با «بزرگی» به معنای شکوه، عظمت، مقام بلند و احترام اجتماعی نزدیک میشود. این ترکیب حالتی از صلابت را نشان میدهد که مانع از مغلوب شدن و خواری انسان میگردد.
تلفظ
تلفظ دقیق این ترکیب به صورت واجبستِ «عِزّت وَ بُزُرْگی» (ez-zat va bo-zor-gi) میباشد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند شرف، شکوه، جلال، عظمت و ابهت به عنوان پاسخهای جایگزین برای این مفهوم به کار میروند.
به انگلیسی
واژگانی چون dignity, honor, glory و prestige دقیقترین معادلهای ترجمهای این مفهوم در زبان انگلیسی هستند.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب کلمات العزة، الرفعة، المجد و العظمة برای رساندن این مفهوم استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و جایگزین فارسی این واژه شامل آبرو، احترام، شرف، ارجمندی، بزرگواری، حرمت، شکوه، جلال، عظمت و وقار هستند که ریشه کلمه عزت از ثلاثی مجرد (ع ز ز) عربی و بزرگی یک واژه اصیل فارسی است.
در قرآن
واژههای مشتق از ریشه «عزز» حدود ۱۱۹ بار در قرآن آمدهاند. اصل واژه «العزة» ۱۰ بار تکرار شده است. در آیه ۱۰ سوره فاطر آمده: «مَن کَانَ یُرِیدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِیعًا» که عزت را منحصراً متعلق به خدا میداند، و در آیه ۸ سوره منافقون این عزت را به رسول و مؤمنان نیز نسبت داده است.
جمعبندی و توضیح کامل عزت و بزرگی
ترکیب «عزت و بزرگی» یکی از عمیقترین کنایات و تعبیرات در زبان و فرهنگ فارسی است که به معنای ارجمندی، کرامت، شرافت و سرافرازی مقتدرانه به کار میرود. ریشه کلمه عزت به معنای صلابت و نفوذناپذیری است و در کنار واژه فارسی بزرگی، بر شکوه و عظمت اجتماعی و معنوی یک جایگاه یا شخص دلالت دارد.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی، عزت و بزرگی حقیقی منحصراً از آنِ خداوند (العزیز) دانسته شده که وجهی از جلال الهی و غلبهناپذیری اوست و به واسطه لطفش به پیامبر و مؤمنان نیز بخشیده میشود. این مفهوم در نمادشناسی فرهنگی معمولاً با پرندگانی چون عقاب و شاهین به دلیل پرواز در اوج و مغلوب نشدن، و یا با تاج و تخت پادشاهی بازنمایی میشود.