یعنی چه
عباء به معنای نوعی روپوش یا ردای بلند، گشاد و معمولاً بدون آستین (یا دارای شکاف برای دستها) است که روی سایر لباسها پوشیده میشود و در گذشته به نوعی گلیم یا فرش ضخیم پشمی نیز اطلاق میشد.
تلفظ
این واژه در زبان عربی و فارسی به صورت عَباء (با فتح عین و سکون باء همراه با همزه پایانی) یا عَبایه تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این واژه ۴ حرفی است؛ هرچند بسته به طراح جدول، معادلهای آن مثل ردا، جبه یا شولا نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این نوع پوشش خاص فرهنگی از واژه وامگرفته شدهٔ Abaya یا Aba استفاده میشود و واژههای عمومیتر مانند Cloak و Robe نیز کاربرد دارند.
به عربی
این کلمه ریشه اصیل عربی دارد و در کشورهای عربی به لباسهای بلند رویی مردانه و زنانه اطلاق میشود.
به فارسی
در زبان فارسی واژههای ردا، خرقه، بالاپوش و جبه دقیقترین همپوشانی معنایی را با عباء دارند و مفهوم جامه گشاد رویی را میرسانند.
در قرآن
خود واژه عباء به عنوان پوشاک در قرآن ذکر نشده است؛ اما مشتقات ریشه سهحرفی آن (ع-ب-أ) در آیه ۷۷ سوره فرقان به صورت «مَا يَعْبَأُ» به معنی ارزش دادن، اهمیت دادن و اعتنا کردن به کار رفته است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی عباء نماد زهد، علم، وقار و روحانیت است. همچنین در تعابیری مانند «آل عبا» اشاره به پنج تن آل عبا و اهل بیت دارد. در ادبیات عرفانی و اشعار حافظ، گاهی به عنوان نماد زهدِ فروشی و ریاکاری نیز نقد شده است.
جمعبندی و توضیح کامل عباء
واژه عباء (یا همان عبا) از ریشههای اصیل زبان عربی است که وارد زبان فارسی شده و به پوشش یا ردای بلند، گشاد و جلوبازی گفته میشود که معمولاً روی لباسهای دیگر میپوشند. این جامه تاریخی هم در میان مردان (بهویژه روحانیان و بزرگان) و هم امروزه در قالب عبایههای زنانه در سراسر جهان اسلام کاربرد وسیعی دارد.
از نظر معنایی و فرهنگی، عباء فراتر از یک پوشش ساده، حامل نمادهای عمیقی چون وقار، پایبندی به سنت، علم دینی و زهد است؛ گرچه در ادبیات کلاسیک و عرفانی فارسی، گاهی به عنوان نمادی از زهد ظاهری و ریاکاری نیز به کار رفته است. در ساختار قرآن کریم، این واژه در قالب پوشاک نیامده بلکه ریشه لغوی آن افاده معنای اعتنا و ارزشگذاری میکند.