یعنی چه
قسم جلاله به معنای ادای سوگند با ذکر نام مبارک خداوند (مانند الله، بالله، تالله) یا صفات جلال اوست. این نوع قسم در متون دینی، فقهی و حقوقی بالاترین درجه اعتبار را دارد و برای تأکید بر راستگویی یا تعهد جدی به کار میرود.
تلفظ
این عبارت ترکیبی از دو واژه عربی است؛ «قَسَم» با فتح قاف و سین، و «جَلالِه» با کسر جیم و فتح لام.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این واژه بر اساس تعداد حروف، خودِ عبارت «قسم جلاله» (۸ حرف) یا واژههای مترادف فقهی آن است.
به انگلیسی
در بستر حقوقی و مذهبی بینالمللی، برای اشاره به این نوع سوگند خاص، از عباراتی که نشاندهنده قسم یاد کردن به نام خداوند است استفاده میشود.
به عربی
ریشه این اصطلاح کاملاً عربی است و در حقوق و فقه اسلامی با عناوینی چون الیمین یا القسم بالله شناخته میشود.
به فارسی
معادل اصیل و فارسی این اصطلاح، عبارت «سوگند به خدا» یا «سوگند یاد کردن به ذات پروردگار» است که همان کارکرد تعهدی و اخلاقی را در زبان فارسی دارد.
در قرآن
در قرآن کریم حدود ۱۴ مورد قسم جلاله به کار رفته است. این سوگندها گاهی با لفظ جلاله «الله» (مانند تالله در آیه ۵۶ سوره نحل) و گاهی با لفظ «ربّ» (مانند فوربّک در آیه ۹۲ سوره حجر) بیان شدهاند که نشاندهنده اهمیت و تاکید شدید بر محتوای پیام است.
نماد چیست
قسم جلاله در فرهنگ اسلامی و نظام حقوقی، نماد پایان دادن به دعاوی در دادگاهها (فصل خصومت) در غیاب شهود است. همچنین در آیین تحلیف مقامات رسمی کشور، نماد وفاداری، صداقت و تعهد مذهبی به شمار میرود و شکستن آن گناهی بزرگ و دارای کفاره است.
جمعبندی و توضیح کامل قسم جلاله
قسم جلاله اصطلاحی مذهبی و حقوقی است که به معنای سوگند یاد کردن به نام مبارک خداوند (الله) یا صفات جلال اوست. این عبارت ترکیبی از ریشههای عربی «قسم» (به معنی سوگند یا بخش کردن) و «جلاله» (به معنی عظمت و شکوه) ساخته شده است و در ادبیات فقهی به عنوان محکمترین نوع سوگند شناخته میشود.
در قرآن کریم، خداوند در مواضع مختلفی از عباراتی چون «والله»، «تالله» و «فوربّک» استفاده کرده تا اهمیت یک حقیقت را به بندگان گوشزد کند. این نوع سوگند دارای بار معنایی و اخلاقی بسیار سنگینی است و با قسمهای عادی به مقدسات دیگر تفاوت اساسی دارد.
در نظام حقوقی و دادگاههای اسلامی، قسم جلاله ابزاری برای قطع دعوا و صادر کردن حکم نهایی در زمان نبود مدارک کافی است؛ همچنین در ساختار سیاسی، مقامات بلندپایه مانند رئیسجمهور و نمایندگان مجلس در بدو آغاز به کار، با این قسم به متن قرآن کریم، تعهد اخلاقی و ملی خود را رسمی میکنند.